نکات مهم رفتار با کودک بزرگتر در خانه

وقتی قرار است عضو جدیدی به خانواده اضافه شود و کودک تازه‌ای به دنیا بیاید، این تغییرات برای والدین نگران‌کننده خواهد بود. ورود یک خواهر یا برادر کوچک‌تر می‌تواند به طور قابل توجهی روی وضعیت عاطفی و رفتاری کودک بزرگتر تاثیر بگذارد. بسیاری از خانواده‌ها در زمینه روابط فرزندان خود با یکدیگر چالش‌هایی را تجربه می‌کنند. بعضی از بچه‌ها ممکن است احساس حسادت، رقابت یا ناسازگاری با هم داشته باشند که شاید آن‌ها را در بچه‌های بزرگتر بیشتر ببینیم. والدین باید بدانند که این احساسات و رفتارها طبیعی است و باید برای مدیریت آن‌ها به دنبال استراتژی‌ها و راهکارهای عملی باشند. در این مطلب راهکارهایی را برای رفتار با کودک بزرگتر در خانه ارائه می‌‌دهیم تا بتوانید خانه‌ای شادتر و آرام‌تر داشته باشید و تنش‌ها را به حداقل برسانید.

درک دیدگاه فرزند بزرگتر

در اولین قدم بهتر است که والدین درباره احساسات و عواطف فرزند بزرگتر خود درک دقیق‌تر و عمیق‌تری پیدا کنند. کودک بزرگتر با ورود خواهر یا برادر کوچک‌تر تغییرات قابل توجهی را تجربه می‌کند. آن‌ها تا پیش از این تمام توجه والدین را برای خود داشتند و حالا ممکن است احساس کم‌ارزش بودن داشته باشند.این فکر می‌تواند به صورت حسادت، زودرنجی یا تغییرات رفتاری خود را نشان دهد. از دیدگاه روانشناس کودک این واکنش‌ها به دلیل میل طبیعی انسان به احساس امنیت و نیز تعلق خاطر و دلبستگی به والدین است. کودک بزرگتر ممکن است فرزند کوچکتر را رقیبی برای عشق و محبت و زمان والدین تلقی کند.

چالش های کلیدی کودکان بزرگتر

برای بهبود رفتار با کودک بزرگتر باید بدانید که فرزندتان به چه چیزهایی فکر می‌کند و چه احساساتی دارد.

• از دست دادن انحصار: کودک بزرگتر ممکن است احساس کند که جایگاه ویژه خود را از دست داده است.
• حسادت: نیازهای کودک کوچک‌تر به‌ویژه در دوران نوزادی اغلب نیاز به توجه والدین دارد که باعث ایجاد حسادت در کودکان بزرگ تر می‌شود. 
• ناسازگاری: تفاوت در سن، علایق یا مراحل رشد می‌تواند ارتباط کودک بزرگتر را با خواهر یا برادر خود دشوارتر کند.
• مشکلات هویتی: کودکان بزرگتر ممکن است با نقش جدید خود به عنوان خواهر یا برادر بزرگ‌تر دست و پنجه نرم کنند و بار سنگینی بر دوش خود احساس کنند.

راهکارهایی برای رفتار با کودک بزرگتر

یادتان باشد که ممکن است رفتارهای کودک بزرگتر، حسادت‌ها یا ناسازگاری‌های او برای شما بی‌اهمیت باشد، اما اگر به آن‌ها توجه نکنید، می‌تواند تا بزرگسالی ادامه پیدا کند و رابطه بین خواهر و برادر را دشوارتر کند. بنابراین بهتر است با کمک راهکارهای زیر مسیر بهتری را برای رفتار با کودک بزرگتر در پیش بگیرید و تلاش کنید تا فرزندپروری بهتری داشته باشید.

حفظ زمان اختصاصی برای کودک بزرگتر

سپری کردن زمان اختصاصی با کودک به او اطمینان می‌دهد که هنوز برای شما اهمیت دارد. این می‌تواند به‌سادگی خواندن یک داستان قبل از خواب، انجام یک بازی مورد علاقه کودک یا یک سرگرمی مشترک مانند پختن کیک باشد. سعی کنید روال و ثبات را برای این کار رعایت کنید تا کودک بتواند احساس اعتماد و امنیت کند.

به آن‌ها مسئولیت بدهید

برای اینکه کودک درک کند که خواهر یا برادر بزرگتر است، می‌توانید کارهای ساده‌ای مانند لالایی‌خواندن برای کودک کوچک‌تر یا بازی کردن با او را به فرزند بزرگتر بسپارید. این کار به او کمک می‌کند تا حس یک مشارکت‌کننده ارزشمند را داشته باشد. 

احساسات آنها را تایید کنید

حسادت و ناامیدی احساساتی طبیعی هستند. بنابراین فضایی امن برای کودک بزرگتر ایجاد کنید تا درباره احساسات واقعی‌اش با شما صحبت کند. به آن‌ها بگویید که احساساتشان را درک می‌کنید و به آن احترام می‌گذارید. به کودک بزرگتر ابراز محبت کنید و بگویید همیشه او را دوست دارید.

فردیت و هویت آن‌ها را تحسین کنید

نقاط قوت، علایق و دستاوردهای منحصربه‌فرد کودک بزرگ‌تر را برجسته کنید. نقاشی‌های او را به نمایش بگذارید یا به دیوار بچسبانید. تلاش او برای انجام کارها را تحسین کنید و به او بفهمانید که منحصربه‌فرد است. این کار حس هویت فرزند بزرگتر را تقویت می‌کند.

این مطلب هم برای شما مفید است: مدیریت رقابت خواهر و برادر

تعاملات مثبت خواهر و برادر را تقویت کنید

به کودک بزرگتر کمک کنید تا با کمک فعالیت‌های مشترک و مورد علاقه با خواهر و برادر کوچک‌تر خود ارتباط و تعامل بهتری برقرار کند. بر این تعامل نظارت داشته باشید تا از مثبت بودن آن اطمینان پیدا کنید. از بازی‌های ساده، کتاب داستان و درست کردن کاردستی یا یک ساختمان با آجر اسباب‌بازی کمک بگیرید.

از انصاف اطمینان پیدا کنید

یادتان باشد که بچه‌ها مراحل رشدی مختلفی دارند و به همین دلیل برابری برای آن‌ها ممکن نیست. به جای برابری سعی کنید انصاف را رعایت کنید. نیازهای منحصربه‌فرد کودک را در نظر بگیرید و با توجه به سن، برای کودک بزرگتر توضیح دهید. برای مثال به او بگویید که نوزاد برای غذاخوردن به شما نیاز دارد و هنوز نمی‌تواند غذا بخورد، اما شما زمانی را برای بازی با فرزند بزرگتر در نظر می‌گیرید. این کار به کودک بزرگتر کمک می‌کند تا احساس نادیده گرفته شدن نداشته باشد.

از مقایسه کردن کودکان خودداری کنید

برای بهبود رفتار با کودک بزرگتر از مقایسه کردن بچه‌ها پرهیز کنید. این کار می‌تواند به رنجش، رقابت و حسادت بچه‌ها آسیب بزند. در عوض روی تلاش‌های فردی و پیشرفت هر کودک تمرکز کنید. 

تنظیم هیجان را آموزش دهید

کودکان بزرگتر ۴ سال به بالا می‌توانند مهارت‌های اولیه تنظیم هیجان را برای مدیریت احساسات خود یاد بگیرند. از تکنیک‌هایی مانند تنفس عمیق، شمارش از یک تا ۱۰، و بیان احساسات با کلمات کمک بگیرید. این کار به آن‌ها یاد می‌دهد تا در تنش‌ها خشم و رفتارهای تکانشی خود را بهتر مدیریت کند.

در رفتار با کودک بزرگتر شکاف‌های رشدی را پر کنید

ناسازگاری بین خواهر و برادر معمولا به دلیل تفاوت‌های سن و مراحل رشد اتفاق می‌افتد. بنابراین فعالیت‌هایی را انتخاب کنید که هر دو کودک بتوانند از آن‌ها لذت ببرند. برای مثال اسباب‌بازی‌هایی مثل بلوک‌ها و لگوها، نقاشی و رنگ‌آمیزی، درست کردن کاردستی یا داستان‌ها می‌تواند تجربیات مشترکی در بین آن‌ها به وجود آورد.

توصیه می‌کنیم درباره دلایل ناسازگاری کودکان بیشتر بدانید.

نکات مهم برای رفتار با کودک بزرگتر برای والدین

• در برابر رفتارهای پسرفتی کودک بزرگتر صبور باشید و بدانید که کودک از این بازه زمانی عبور می‌کند. 
• اگر کودک بزرگتر با فرزند کوچک‌تر به‌خوبی رفتار می‌کند، او را تشویق کنید و رفتارهای خوب او را تحسین کنید تا آن‌ها را تکرار کند. 
• از کودک بزرگتر انتظارات واقع‌بینانه داشته باشید. از تحمیل مسئولیت‌های زیاد و سنگین بپرهیزید. اطمینان پیدا کنید که کارهای کودک بزرگتر متناسب با سن او است و او احساس فشار نمی‌کند. 
• عشق و علاقه بی‌قید و شرط خود را به کودک ابراز کنید. از طریق کلمات، در آغوش گرفتن کودک یا گذاشتن یادداشت برای او محبت خود را نشان دهید.
• به شخصیت و ویژگی‌های هر کودک توجه کنید و با توجه به آن‌ها رفتارهای خود را تنظیم کنید.
• در صورتی که تنش‌، ناسازگاری یا حسادت طولانی و شدید است، حتما از بهترین روانشناس کودک در تهران یا شهر خود کمک بگیرید تا بتوانید رفتار با کودکان خود را بهتر مدیریت کنید.

سخن پایانی

تربیت و پرورش بیش از یک فرزند با وجود جذابیت‌ها و شیرینی‌هایی که دارد، چالش‌های جدیدی را برای والدین به همراه می‌آورد. شما باید علاوه بر رفع نیازهای کودک جدید، به ایجاد تعادل بین او و فرزند بزرگتر هم توجه داشته باشید. والدین باید با همدلی با فرزند بزرگتر و درک احساسات او، با کمک انصاف و مهر و محبت، حسادت و ناسازگاری را کاهش داده و به بهبود روابط بین خواهر و برادر کمک کنید. راهکارهایی که بیان کردیم، به والدین کمک می‌کنند تا بتوانند تعاملات مثبت و سازنده را تقویت کرده و به بهبود فضای خانواده و ایجاد محیطی بر پایه اعتماد کمک کند. کلینیک دکتر ساداتی در کنار شما است تا بتوانید بدون دغدغه فرزندپروری موفقی داشته باشید.