تغذیه سالم و دریافت کالری مناسب برای هر فرد یکی از ضروریات زندگی و بدن سالم است. در این میان برخی از کودکان و نوجوانان ممکن است به دلایل مختلفی دچار اختلالات خورد شوند و درباره مصرف بیشازحد یا بسیار کم مواد غذایی نگرانی داشته باشند. باید بدانید که تغذیه مناسب و سالم یکی از مهمترین فاکتورها برای سلامت جسمی و روانی کودک است و اختلال خوردن در بچهها میتواند بر رشد عاطفی، عملکرد روزمره و حتی روابط اجتماعی آنها تاثیرگذار باشد. باید بگوییم که اختلالات تغذیه مدلهای مختلفی دارد که هرکدام ویژگیها مضرات خاص خود را دارند. والدین با آشنایی با این اختلالات میتوانند در صورت مشاهده نشانههای آنها اقدام سریع و مناسب را برای درمان و بهبود فرزند خود انجام دهند. برای آشنایی بیشتر با انواع اختلال خوردن در کودکان با ما همراه باشید.
فهرست مطالب
اختلال خوردن در کودکان چیست؟
به بیان ساده، اختلال خوردن یک وضعیت پیچیده و جدی در زمینه سلامت روان و جسم فرد است که فرد در رفتار خوردن مواد غذایی مشکلات و اختلالات بارزی دارد. بسیاری از افرادی که به اختلال تغذیه ای مبتلا هستند، افکار و احساسات افراطی درباره غذا، تصویر از بدن و وزن خود دارند. باید بدانید که این اختلال فقط مختص بزرگسالان نیست و بسیاری از کودکان و نوجوانان نیز مدلی از آن را تجربه میکنند. اختلالات خوردن میتواند باعث کاهش یا افزایش شدید کالری دریافتی شده و منجر به عملکرد نامناسب بدن شود. بنابراین در صورت مشاهده علائم این اختلالها باید حتما به یک روانشناس کودک خوب و حرفهای مراجعه شود. در ادامه با انواع اختلال خوردن در کودکان آشنا میشویم.
انواع اختلال خوردن در کودکان
اختلالات خوردن در کودک و نوجوان مدلهای مختلفی دارد که هر نوع علائم و ویژگیهای خاص خود را دارد. به همین دلیل بهتر است با این اختلالها و نشانههای آنها آشنا باشید تا بتوانید در صورت بروز رفتارهای متفاوت و تغییرات مشهود در کودک، با مراجعه زودهنگام، از متخصص کمک بگیرید.
اختلال بی اشتهایی عصبی در کودکان
اختلال آنورکسیا (Anorexia) یا بیاشتهایی عصبی یک اختلال جدی از اختلالات تغذیه است که با ترس شدید از چاق شدن و اضافهوزن مشخص میشود. این اختلال منجر به رژیم غذایی بسیار محدود و کاهش وزن ناسالم میشود. افرادی که به بی بی اشتهایی عصبی دچار هستند، معمولا تصویر بدن تحریفشده و اغراقشده از خود دارند. این افراد ممکن است به طور خطرناکی کاهش وزن پیدا کنند و همچنان خود را دارای اضافهوزن بدانند.
علائم اختلال بی اشتهایی عصبی در کودکان
- کاهش وزن بیش از حد و نامتناسب با سن
- احساس اضافهوزن و چاقی همیشگی
- ترس از افزایش وزن
- توقف دوره قاعدگی در دختران
- کالریشماری وسواسی
- ورزش بیشازحد
پیامدهای اختلال بی اشتهایی عصبی در کودک و نوجوان
- سوء تغذیه شدید
- ضعف در سیستم ایمنی، استخوانهای ضعیف و نارسایی اندامها
- افسردگی
- اضطراب شدید
- اختلال وسواس فکری عملی
با ویژگیها و راههای بهبود اختلال بی اشتهایی عصبی در کودکان و نوجوانان بیشتر آشنا شوید.
اختلال پرخوری عصبی در کودکان
یکی دیگر از انواع اختلال خوردن در کودکان، بولیمیا (Bulimia) یا اختلال پرخوری عصبی است که برخی از علائم آن دقیقا متضاد آنورکسیا است. این اختلال دارای سیکل پرخوریهای افراطی و بهدنبال آن پاکسازی بدن است. افرادی که مبتلا به بولیمیا هستند، معمولا زمانی از روز را در مدت کوتاهی مشغول صرف غذای بسیار زیاد میشوند، به طوری که کنترل خود را روی احساس سیری از دست میدهند. این افراد برای جبران پرخوری و جلوگیری از چاق شدن ممکن است رفتارهای پاکسازی مانند استفراغ، ورزش بیشازحد و استفاده از ملینها انجام دهند. پرخوری عصبی میتواند بهشدت برای سلامتی جسمی و روانی فرد مضر باشد و به همین دلیل حتما نیاز به مداخله حرفهای متخصص دارد.
علائم پرخوری عصبی در کودک و نوجوان
- دورههای پرخوری با مصرف مقادیر زیاد غذا
- پاکسازی برای جلوگیری از جذب غذا در بدن
- احساس شرم و گناه
- تورم در ناحیه فک و گونهها به دلیل تلاش برای استفراغ
- ورزش کردن بیش از حد
- نوسان وزن
پیامدهای پرخوری عصبی در کودکان
- فرسایش دندانها به دلیل استفراغ مکرر
- مشکلات گوارشی
- سوء تغذیه
- افسردگی و اضطراب
- امکان سوء مصرف مواد مخدر
برای آشنایی بیشتر با این اختلال، پرخوری عصبی چیست را بخوانید.
اختلال پرخوری در کودکان
از دیگر انواع اختلال خوردن در کودکان میتوان به پرخوری یا Binge Eating Disorderc اشاره کرد. این مدل از اختلالات خوردن معمولا بدون رفتارهای پاکسازی بعد از غذا خوردن است و فرد رفتارهایی مانند استفراغ، ورزش زیاد یا استفاده از ملینها را انجام نمیدهد. بنابراین در این نوع اختلال پرخوری میبینیم که فرد معمولا دارای چاقی یا اضافهوزن است و برای کاهش آن کاری انجام نمیدهد.
علائم اختلال پرخوری در کودک
- مصرف مقدار زیادی غذا در مدت کم
- از دست دادن کنترل فرد در هنگام صرف غذا
- سرعت بالا در صرف غذا
- صرف غذا حتی هنگامی که گرسنه نباشد.
- صرف غذا بهتنهایی به دلیل شرم، گناه یا احساس خجالت
- پنهان کردن غذا در اتاق
پیامدهای اختلال پرخوری در کودکان و نوجوانان
- چاقی مفرط
- احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲
- فشار خون بالا و احتمال بروز بیماریهای قلبی
- افسردگی و اضطراب بالا
- عزت نفس پایین
اختلال خوردن اجتنابی در کودکان
یکی دیگر از انواع اختلال خوردن در کودکان، اختلال خوردن اجتنابی یا ARFID است که فرد به طور مداوم از صرف غذا اجتناب میکند یا بهشدت خود را محدود میکند. این کار بهمرور زمان منجر به کاهش وزن قابل توجه، کمبود مواد تغذیهای ضروری در بدن و حتی تداخل در رشد و تکامل بدن فرد میشود. نکته مهم این است که بر خلاف اختلال بیاشتهایی عصبی، در این نوع اختلال ترس از افزایش وزن یا تصویر بدن تحریفشده وجود ندارد.
علائم اختلال خوردن اجتنابی
- پرهیز از صرف غذا به میزان کافی و متنوع
- اجتناب از برخی از غذاها به دلیل بافت، رنگ، مزه یا بو
- نگرانی درباره عواقب غذا خوردن مانند خفگی یا استفراغ
- کاهش وزن قابل توجه به دلیل کمبود تغذیه
- کاهش کیفیت عملکرد روزمره
پیامدهای اختلال خوردن محدود کننده در کودک
- سوء تغذیه شدید و کمآبی بدن
- تاخیر و اختلال در رشد
- مشکلات گوارشی به دلیل محدودیتهای غذایی
- فاصله گرفتن از دوستان و گروههای اجتماعی
- عزت نفس پایین
- افزایش اضطراب و علائم افسردگی
درباره اختلال خوردن اجتنابی در کودکان بیشتر بدانید.
سایر اختلالات تغذیه یا خوردن مشخص شده در کودکان
آخرین دسته در بین انواع اختلال خوردن در کودکان با Other Specified Feeding or Eating Disorders یا OSFED مشخص میشود. این دسته اختلالات خوردنی را توصیف میکند که همه معیارهای انواع دیگر را به طور کامل مشخص نمیکند. از این دستهبندی برای مشخصکردن طیف گستردهای از اختلالات غذایی و تغذیهای استفاده میشود که جزو چهار دسته قبلی قرار نمیگیرند، اما در عین حال الگوهای غذایی غیرمعمولی در افراد دیده میشود. این الگوها میتوانند باعث ناراحتی و مشکلات قابل توجهی در فرد مبتلا شوند.
برخی از نمونههای OSFED عبارتاند از:
- بی اشتهایی عصبی غیر معمول: دارای معیارهای بی اشتهایی عصبی بدون معیارهای وزنی
- پرخوری عصبی بدون رفتارهای پاکسازی
- سندروم شب خوری در کودکان که فرد در طول شب برای صرف غذا بیدار میشود. این اختلال معمولا در زمره اختلالهای خواب دستهبندی میشود.
- اختلال خوردن اجتنابی که در آن فرد دارای کمبود وزن یا سوء تغذیه نیست.
- پیکا یا Pica که شامل خوردن مداوم موادی که غذایی نیستند و ارزش غذایی ندارند. مانند خوردن خاک، گچ، رنگ و غیره
- اختلال نشخوار که در آن فرد غذا را مجددا به دهان برمیگرداند، اما استفراغ نمیکند.
- اختلالات تغذیهای نامشخص که فرد هیچکدام از معیارهای انواع اختلال خوردن در کودکان را از خود نشان نمیدهد.
سخن پایانی
تغذیه مناسب و خورد غذای کافی و مغذی یکی از مهمترین معیارهای رشد و سلامت در کودکان و نوجوانان است. انرژی بدن از مواد غذایی تامین میشود و به همین دلیل مهم است که افراد تغذیه درست و سالمی داشته باشند. در این میان برخی از کودکان و نوجوانان ممکن است به انواع اختلال خوردن دچار شوند که هر مدل میتواند به شکل خاصی سلامتی و رشد فرد را مختل کند و مشکلات جسمی و روحی بسیاری را به همراه آورد.
اختلال تغذیه در کودکان میتواند باعث کاهش یا افزایش وزن چشمگیر شود، عزت نفس کودک را پایین بیاورد و او را با مشکلات جدی مواجه کند. بسیاری از کودکان درگیر این اختلالات معمولا احساس شرم و گناه دارند و از گروههای اجتماعی و دوستان خود فاصله میگیرند. بنابراین بهتر است که والدین با این اختلالات و نشانههای آنها آشنا شوند تا بتوانند در صورت مشاهده این نشانهها اقدامات لازم را انجام دهند.
دیدگاهتان را بنویسید