همه ما میدانیم که انسان موجودی اجتماعی است و برای بقا با دیگران رابطه برقرار میکند. روابط نقش مهمی بر احساسات و عواطف ما دارند و یک رابطه خوب میتواند حمایت، عشق و احترام را به ارمغان بیاورد. با این حال همیشه همه روابط سالم نیستند. گاهی اوقات یک رابطه بهظاهر عاشقانه، میتواند به یک رابطه ناسالم و سمی تبدیل شود. شناخت نشانههای یک رابطه ناسالم به افراد کمک میکند تا مراقب سلامت روان و سلامت عاطفی خود باشند. در این مقاله میخواهیم نگاه دقیقتری به نشانه های رابطه ناسالم بیندازیم و ویژگیهای آن را مرور کنیم. برای آشنایی با این نشانهها با ما همراه باشید.
فهرست مطالب
رابطه ناسالم چیست؟
در قدم اول باید ببینیم چه رابطهای را ناسالم مینامیم. بهطور کلی در یک رابطه ناسالم یکی از طرفیت یا هردوی آنها الگوهای رفتاری خاصی دارند که برای سلامت جسمی، روانی و عاطفی خود و طرف مقابلشان مضر است. این روابط معمولا فاقد احترام متقابل هستند و ویژگیهایی دارند که امنیت و آرامش رابطه را به خطر میاندازد. برخی از افراد ممکن است به دلیل علاقه به طرف مقابل این نشانهها را نادیده بگیرند و بعد از مدتی متوجه آسیبهای عمیق سلامت روان خود شوند.
روابط ناسالم میتوانند به میزان زیادی ابعاد مختلف زندگی، اعتماد به نفس و سلامتی روحی انسان را تحت تاثیر قرار دهند. بسیاری از افرادی که روابط سمی را تجربه کردهاند، از اختلالات سلامت روان، افسردگی، اضطراب شدید و حتی مشکلات جسمی رنج میبرند. بنابراین همه ما باید نشانه های رابطه ناسالم را بشناسیم تا بتوانیم با کمک روانشناس و متخصص در کلینیک روانشناسی بزرگسالان از آن رابطه بدون درگیری و مشکل خاصی خارج شویم یا آن را به سمت بهبودی ببریم.
رابطه ناسالم چه نشانه هایی دارد؟
ارتباط ضعیف بین طرفین
یکی از مهمترین نشانه های رابطه ناسالم و سمی ارتباط ضعیف بین افراد است. این ارتباط پر از سوء تفاهمهای مکرر است و دو طرف درک درستی از احساسات و خواستههای یکدیگر ندارند. در ارتباطات ناسالم از بحثها و حل مسائل مهم پرهیز میشود و مشاجرههای بسیار بدون حل مشکلات انجام میشود. زوجین نمیتوانند بهراحتی احساسات و نگرانیهای خود را بدون ترس و ناراحتی بیان کنند و کوچکترین صحبتی به مشاجره و توهین میرسد.
عدم اعتماد زوجین به یکدیگر
یکی دیگر از مهمترین علائم رابطه ناسالم این است که دو طرف به یکدیگر اعتماد کافی ندارند. یکی از آنها یا هر دو دچار سوء ظن مداوم است و بدون دلیل به شریک زندگی خود تهمت میزند. زوجها در این رابطه دچار بدبینی، حسادت و کنجکاوی درباره فعالیتها و کارهای یکدیگر هستند.
فقدان تعادل قدرت
متاسفانه در بسیاری از روابط یک شریک بهطور مداوم بدون در نظر گرفتن احساسات یا نظرات طرف مقابل تصمیمگیری میکند. همچنین در روابط ناسالم مسئولیتها و کنترلها بهطور نابرابر و غیرمتعادل توزیع شده است. یکی از زوجین بر اوضاع و تصمیمات مسلط است و دیگری از روی اجبار به این تصمیمات تن میدهد و احساس ناراحتی دارد.
فاصله عاطفی زوجین از یکدیگر
از دیگر نشانه های رابطه ناسالم این است که زوجین از یکدیگر حمایت عاطفی ندارند. آنها با هم همدلی نمیکنند و یکی از آنها یا هر دو احساس فاصله بسیار یا قطع رابطه دارد. همچنین ممکن است زوجین احساس بیاهمیتبودن داشته باشند. آنها ممکن است از صمیمیت بسیار پرهیز کنند و آسیبپذیریهای خود را پنهان کنند.
عدم وجود احترام متقابل
یکی از نشانه های رایج و مهم راوابط سمی و ناسالم فقدان احترام متقابل است. افراد یا یکی از پارنترها ممکن است دیگری را تحقیر کند و با نظراتش شخصیت طرف مقابل را زیر پا بگذارد. همچنین این زوجها به مرزها، فضای شخصی و حریم خصوصی یکدیگر اهمیت نمیدهند. برخی از این افراد نیازها و احساسات یگدیگر را نادیده میگیرند و برای نظرات و حریم شخصی فرد مقابل ارزش قائل نیستند.
اعمال نفوذ
در موارد شدیدتر در روابط ناسالم میبینیم که یکی از طرفین به دیگری احساس گناه میدهد یا برای کنترل کردن او از فشار و فریب استفاده میکند. برخی از افرد از باجگیریهای عاطفی برای اعمال کنترل روی همسر خود استفاده میکنند.
جدا کردن فرد از دیگران
بسیاری از افرادی که الگوی رابطه ناسالم دارند، فرد مقابل را از دوستان، خانواده و اجتماع دور میکنند و سعی میکنند تا رابطه فرد را با دیگران قطع کنند. برخی از این افراد تعاملات اجتماعی را برای همسر خود بسیار محدود میکنند تا فرد را به خود وابستهتر کرده و کنترل بیشتری روی او داشته باشند.
تهدید و ترساندن
برخی از افرادی که رابطه سمی دارند، از تهدید و رفتارهای پرخاشگرانه برای ترساندن طرف مقابل استفاده میکنند. این افراد ممکن است خشونت فیزیکی داشته باشند و فضای ناامن و ترسناکی را در خانه ایجاد کنند.
برای اینکه از ورود به رابطه ناسالم پرهیز کنید، بهتر است قبل از شروع رابطه از مشاوره پیش از ازدواج کمک بگیرید.
رابطه ناسالم چه تاثیری روی افراد دارد؟
رابطه ناسالم میتواند آسیبهای عمیق بسیاری بر افراد بگذارد که اثرات آن سالها همراه با فرد میماند. بسیاری از این آسیبها روانی و عاطفی هستند، اما در موارد شدیدتر نیز میتواند از نظر جسمی نیز افراد را تهدید کند. در ادامه مهمترین تاثیرات رابطه ناسالم و سمی را مرور میکنیم.
- مشکلات سلامت روان مانند اضطراب و افسردگی، سوء استفاده از عواطف و تجربه استرسهای شدید
- کاهش عزت نفس، احساس بیارزشبودن، تخریب اعتماد به نفس و احساس گناه
- ابتلا به اختلال استرس پس از سانحه و درگیر شدن با کابوسها و اضطرابهای شدید
- آشفتگی ذهنی، کاهش تمرکز و مشکلاتی در تصمیمگیری
- نوسانات خلقی و احساس خطر دائم
- انزوا، گوشهگیری و قطع ارتباطات اجتماعی با نزدیکان
- اختلالات خواب و کاهش کیفیت زمان خواب و استراحت
- ضعیف شدن بدن و کاهش عملکرد سیستم ایمنی بدن، مشکلات جسمی مانند فشار خون و بیماریهای قلبی
- صدمات جسمی ناشی از خشونت فیزیکی طرف مقابل
- بروز مشکل در ساختن و حفظ روابط سالم اجتماعی و داشتم احساس بدبینی نسبت به دیگران
- درگیر شدن با مسائل مالی و حقوقی، سوء استفادههای مالی
اگر رابطه شما در حدی است که نمیتوانید برای بهبود و ترمیم آن تلاش کنید، با کمک از متخصص مشاوره طلاق انجام دهید تا بتوانید تصمیم بهتر و آگاهانهتری بگیرید.
برای بهبود یک رابطه ناسالم چه کارهایی انجام دهیم؟
بسیاری از روابط ناسالم به دلیل اطلاعات و آگاهی کم افراد و نیز عدم درک طرف مقابل ایجاد میشود. در ادامه راه هایی را برای بهبود رابطه ناسالم ارائه میدهیم که میتواند کمککننده باشد:
- ارتباطات صادقانه را توسعه دهید. سعی کنید محیطی آرام بسازید و افکار و احساسات خود را بدون مشاجره و عصبانیت ابراز کنید.
- شنونده فعالی باشید و سعی کنید هنگام گفتوگوی دوطرفه همدلی داشته باشید و بدون قضاوت به همسر خود گوش دهید.
- زمانی را برای بررسی مشکلات و مسائل مختلف در نظر بگیرید و هر دو درباره آن فکر کنید و راههای مناسب را پیدا کنید.
- مهم است که هر دو مرزهای واضح و مشخص داشته باشید و درباره آنها صحبت کنید. این مرزها میتواند از فضای شخصی و حریم خصوصی گرفته تا نیازهای عاطفی، روابط اجتماعی و موارد دیگر باشد. سعی کنید برای احترامگذاشتن به مرزهای یکدیگر تمرین کنید.
- اعتماد از دست رفته را بازسازی کنید. یکی از مهمترین قدمها برای بهبود رابطه ناسالم این است که به تعهدات خود پایبند باشید و سعی کنید اعتماد یکدیگر را دوباره به دست آورید.
- سعی کنید هنگام عصبانیت بحث نکنید. اجازه دهید تا کمی کنترل احساسات را به دست آورید و سپس درباره موضوع صحبت کنید.
- زمان باکیفیتی را با یکدیگر بگذرانید. سعی کنید فعالیتهای مشترک انجام دهید، درباره موضوعات مختلف صحبت کنید و محبت فیزیکی و جسمی داشته باشید.
- از متخصص کمک بگیرید. بدون شک مراجعه به روانشناس خبره میتواند قدم مهمی برای بهبود روابط شما باشد. زوج درمانی یکی از مهمترین روشهایی است که میتواند فضایی امن و آرام برای شما فراهم کند تا حرفهای خود را راحت بگویید.
- در صورت ضروری رابطه را تمام کنید. یک رابطه که در آن احساس آرامش و شادی نمیکنید، جز ضربهزدن به شما دستاورد دیگری ندارد. بنابراین اگر علیرغم همه تلاشها باز هم درگیر رابطه ناسالم بودید، شاید زمان آن باشد که به این رابطه پایان دهید.
سخن پایانی
رابطه ناسالم میتواند بهطور چشمگیری روی کیفیت زندگی، عملکرد روزمره، احساسات و عواطف ما تاثیر بگذارد. روابط ناسالم ممکن است در طول زمان به وجود بیایند و با کمک راهکارهای درمانگر بهبود پیدا کنند. مهم این است که شما نشانه های رابطه ناسالم و سمی را بدانید تا بتوانید با توجه به آن ها رابطه خود را رصد کنید. اگر میبینید برخی از نشانه های روابط سمی در رابطه شما وجود دارد، بهتر است با یک روانشناس بزرگسالان و زوج درمانگر صحبت کنید و از همسر خود نیز بخواهید برای مراجعه به جلسات زوج درمانی در کنار شما باشد. با کمک راهبردهایی که متخصص به شما آموزش میدهد میتوانید تا حد زیادی یک رابطه را بهبود دهید. کلینیک دکتر ساداتی در تلاش است تا بتواند برای بهبود روابط شما در کنارتان باشد.
دیدگاهتان را بنویسید