بهترین تست هوش و استعدادیابی برای کودکان کدام‌اند؟

همه والدین تمایل دارند با سنجش هوش کودک بدانند آیا کودک باهوشی دارند یا خیر،  یا اینکه هوش و استعداد آن‌ها در چه زمینه‌ای بیشتر است. هر چند که این روز‌ها روانشناسان اعتقاد دارند هر کودکی در زمینه خاصی دارای توانمندی و استعداد است و این استعداد باید به موقع کشف شود. محققان روانشناسی اعتقاد دارند سنین پیش از مدرسه که کودک هنوز سواد خواندن و نوشتن ندارد بهترین زمان برای غربالگری هوش کودکان است. در این مطلب بهترین تست هوش و استعدادیابی کودکان را معرفی می‌کنیم. اما بهتر است قبل از آن با مفهوم هوش آشنا شویم.

هوش چیست؟

هنگامی که صحبت از هوش به میان می‌آید فورا در ذهنمان نوعی توانایی ذهنی شکل می‌گیرد که قابلیت‌هایی مانند یادگیری، روش حل مسئله، تفکر انتزاعی و برنامه‌ریزی را در بر می‌گیرد. اما در حقیقت جنبه‌های مختلفی از هوش وجود دارد. هوش، فرآیندی ذهنی و دربرگیرنده ظرفیت منطقی، درک خودآگاهی، یادگیری، مهارت حل مسئله، برنامه‌ریزی، خلاقیت، دانش فردی، زبان  و غیره است.

هوش در همه مردم یکسان و به یک اندازه نیست و تفاوت‌های فردی در این زمینه بسیار برجسته است. برخی از روان‌شناسان بر این باورند که هوش یک توانایی عمومی برای درک مطلب و استدلال است و ما با بهره‌گیری از هوش است که می‌توانیم در برابر دیگران و محیطی که در آن هستیم رفتاری مناسب از خود بروز دهیم و تعامل سازنده‌ای با دیگران داشته باشیم و به حل مسائل زندگی بپردازیم.

تاثیر شناخت هوش کودک

با شناخت میزان هوش کودکان و سنجش هوش کودکان می‌توان به این نکته رسید که کودکان با این میزان هوش چه استعدادی دارند و پس از آن با استعدادیابی و شناخت راه‌های مختلف شکوفا کردن آن، برای پیشرفت کودکان گام برداشت. البته باید درنظر داشت که هوش تا یک سطح معینی در انسان‌ها رشد می‌کند.

آشنایی با روش‌های سنجش هوش کودکان

اکنون می‌خواهیم بدانیم که واقعا از چه راه‌هایی می‌توان به هوش کودکان پی برد. ساده ترین راه سنجش هوش کودک این است که تا زمان مدرسه کودک صبر داشته باشید و ببینید معلم‌ها درباره او چه می‌گویند، اما این تنها روشی بسیار ساده و ابتدایی است و نباید به آن اکتفا کرد.

آزمون هوش یکی از روش‌های ارزیابی کودکان است که فاکتو‌ر‌هایی مانند سن و جنسیت کودک و همچنین تجربه و تسلط آزمونگر تاثیر زیادی در نتیجه دارد. این آزمون‌ها باید توسط روان‌سنج باتجربه انجام شود و تمام رفتا‌ر‌های کودک زیر نظر گرفته و ثبت شود.

چرا تست هوش گرفته می‌شود؟

• اصلی‌ترین هدف تست هوش پیش‌بینی موفقیت تحصیلی در افراد می‌باشد.
• تست‌های هوشی عموماً توانایی تفکر انتزاعی را مشخص می‌کند . (تفکر انتزاعی یعنی توانایی بازآفرینی اتفاقات و راه‌حل‌ها در ذهن بدون مشاهده موقعیت واقعی) 
• تست هوش می‌تواند مشخص کند چه شغل‌هایی برای افراد مناسب است .

بهترین زمان برای انجام تست هوش چه زمانی است؟

هفت‌سالگی به بعد بهترین سن برای انجام آزمون هوش کودکان است اما باید بدانید از سن سه‌سالگی امکان انجام تست هوش وجود دارد. البته تست‌های هوش بعد از شش سال ارزش بیشتری دارند. مطالعات نشان داده‌اند که عواملی مثل حمایت اجتماعی مادر، رفتار تعاملی کودک با محیط و سایرین ممکن است بین سنین دو تا هشت سالگی نقش کلیدی در بی‌ثباتی آزمون‌های توانش ذهنی داشته باشد. این مسئله به این مفهوم است که امکان اندازه‌گیری ضریب هوشی کودکان قبل از هفت‌سالگی وجود دارد ولی ضریب هوشی یا همان IQ که به دست می‌آید زیاد نمی‌تواند راهنمای بزرگی برای آینده کودک باشد.

بهترین آزمون هوش کودکان چگونه انتخاب می‌شود؟

بهترین تست هوش آن آزمون هوشی است که با شرایط ذهنی و سن فرد تطابق کامل داشته باشد.

• بعضی از تست‌ها، فاکتور‌های هوشی محدودتری را می‌سنجند و بعضی‌ها کامل‌تر هستند.
• بعضی از تست‌های هوشی باید حتما حضوری باشد و بعضی از تست‌های هوشی به صورت آنلاین و از راه دور است.
• هدف از انجام تست هوش نیز در انتخاب آزمون هوشی اهمیت دارد.

بهترین و معتبرترین تست آنلاین هوش کدام است ؟ 

در حال حاضر بهترین و معتبر‌ترین آزمون هوش آنلاین، تست هوش آنلاین ریون ۲ است که به طور مستقیم از سایت پیرسون اجرا می‌شود . این تست هوش امکان اجرا در بین سنین ۵ الی ۹۰ سال را دارد. امکان جستجوی سوالات این آزمون در اینترنت به هیچ عنوان وجود ندارد.

آزمون هوش وکسلر کودکان

در حال حاضر یکی از بهترین تست هوش و استعدادیابی برای کودکان، آزمون هوش وکسلر (WISC) است که قابل استناد‌ترین آزمون هوشی در دنیا و همچنین در ایران است.

این آزمون هوش علاوه بر تعیین ضریب هوشی کلی  IQ موارد دیگری مانند درک مطلب کلامی، استدلال ادراکی، حافظه فعال و سرعت پردازش را نیز مشخص می‌نماید و با کمک این آزمون هوشی می‌توان مشخصات کامل‌تری از توانایی‌های کودک به دست آورد که البته این تست هوش نسخه‌های مختلفی دارد. تست هوش وکسلر علاوه بر اینکه یک تست هوش است یک آزمون نوروسایکولوژی یا همان عصب روان شناختی نیز است، یعنی اختلالات عملکرد سیستم عصبی و اختلالات شناختی، بیش‌فعالی و اختلالات یادگیری را نیز مشخص می‌کند. پس در مجموع آزمون هوش پیشنهادی تست هوش وکسلر یا WISC برای کودکان است.

تست هوش وکسلر چگونه انجام می‌شود ؟

تست هوش وکسلر شامل مجموعه‌ای از سوال‌های کلامی، عملی و محاسباتی است که مهارت‌های کودک را در حیطه‌های مختلف بررسی می‌کند. مثلا از کودک خواسته می‌شود شباهت‌هایی بین یک‌سری عبارات پیدا کند. به‌طور مثال آبی و قرمز از چه نظر به هم شباهت دارند؛ یا از کودک خواسته می‌شود یک‌سری مکعب رنگی مانند الگویی که به او نشان داده می‌شود بچیند. یا از کودک خواسته می‌شود معنی یک‌سری عبارت‌ها را بگوید یا در مورد بعضی از عبارات توضیح دهد.

این تست از ۱۰ خرده آزمون تشکیل شده‌است. این خرده آزمون‌های کوچک را می‌توان در دو دسته‌بندی عمومی خلاصه کرد؛ تست‌های کلامی و تست‌های عملی.

زمان انجام تست هوش وکسلر کودکان بنا به سطح توانایی کودک و سن وی متفاوت است. بهتر است بدانید که این تست عموما بین ۶۰ تا ۹۰ دقیقه طول می‌کشد. نمرات این تست در مقایسه با عدد ۱۰۰ به‌عنوان حد متوسط تفسیر می‌شوند. نمرات بالای ۱۰۰ به عنوان بالای متوسط و نمرات زیر ۱۰۰ به عنوان زیر متوسط شناخته می‌شوند.

آزمون هوش استنفورد بینه

تست هوش استنفورد بینه یکی از محبوب‌ترین تست‌های ضریب هوشی است که امروزه انجام می‌شود. این تست که عمدتاً برای کودکان تجویز می‌شود، پنج عامل در توانایی‌های ادراکی را آزمایش می‌کند:

• پردازش دیداری – فضایی
• استدلال کمی (Quantitative reasoning)
• استدلال سیال (Fluid reasoning)
• دانش
• حافظه فعال

 هر کدام از این موارد به دو صورت عملی و کلامی سنجیده میشوند که مجموعا 10 آیتم در کودکان مورد سنجش قرار میگیرد.

آزمون استنفورد بینه چگونه انجام می شود ؟

تست هوش استنفورد بینه در طول زمان چندین بار اصلاح شد و در نهایت استنفورد بینه نسخه پنجم به‌عنوان به‌روزترین نسخه در دسترس قرار گرفت. این تست ابزاری برای ارزیابی هوش‌بهر و استعدادیابی کودکان است که انجام آن تقریباً یک ساعت به طول می انجامد. این آزمون با سوالات ساده شروع شده و با سوالات سخت‌تر به پایان می‌رسد. سطح دشواری بر اساس توانایی و سن آزمودنی تنظیم می‌شود تا او در حین انجام آزمون ناامید نشده و حس سرخوردگی پیدا نکند.

مخصوصاً هنگامی که به نظرتان، فرزندتان از لحاظ هوشی متفاوت با دیگران به نظر می‌رسد، ضروری است که این تست از او گرفته شود. لازم به ذکر است امروزه این آزمون برای افراد دو سال تا بزرگسال قابل اجرا است.

یکی از خصوصیات اصلی این تست این است که سن ذهنی کودک را به صورت دقیق محاسبه می کند. به عنوان مثال یک کودک 3 ساله ممکن است در تست شبیه یک کودک 5 ساله عمل کند و با دانستن این مطلب والدین به خوبی آگاه می شوند که بازیهای فکری متناسب سن ذهنی کودکشان برایش فراهم کنند یا چگونه با او برخورد کنند که این موضوع این تست را کاملا از بقیه آزمونهای موجود متفاوت می کند.

دقت کنید که این آزمون حتما می بایست توسط متخصص روانشناسی کودک و یا روانسنج در شرایط ایده آل که کودک از لحاظ روانی آمادگی کافی را دارد و فاقد استرس و اضطراب است، انجام گیرد تا بتوان به نمرات به دست آمده اعتماد کرد و پاسخ درستی از تست دریافت نمود.

این مطلب را هم بخوانید: با اضطراب جدایی کودکان چه کنیم؟

سخن پایانی

از تست هوش استنفورد بینه برای شناسایی هوش، سن ذهنی و استعدادیابی و از آزمون وکسلر کودکان می‌توان برای تشخیص اختلالات مختلف و مشکلات کودک استفاده کرد. در واقع بسیاری از مراکز تشخیصی از این روشها برای ارزیابی سطح هوش کودک و تشخیص اختلالات استفاده می‌کنند. در این مطلب سعی کردیم درباره هوش و بهترین تست هوش و استعدادیابی برای کودکان صحبت کنیم. نظرات و تجربه‌های خود را از تست هوش کودکان با ما درمیان بگذارید.

سوالات متداول