چگونه کودکان خود را درک کنیم؟ راه‌هایی برای درک کردن کودک

بسیاری از والدین روی رفتارهای کودک متمرکز هستند و به این فکر می‌کنند که رفتار کودکان چگونه باید مدیریت شود و بهبود پیدا کند. اما باید بدانید که همه‌چیز به رفتار ختم نمی‌شود. اگر فقط به رفتار کودک توجه کنیم، ممکن است از خواسته‌ها و نیازهای فرزند خود درک درستی نداشته باشیم. روانشناسان کودک معتقدند که شما باید فراتر از رفتار را بنگرید و به نیروهای دیگری که روی رفتارهای بچه‌ها تاثیر دارند توجه داشته باشید. بنابراین بهتر است درک کردن کودک را تمرین کنید تا بتوانید دلیل بسیاری از رفتارهای فرزندتان را متوجه شوید. در این مطلب راه‌هایی را مرور می‌کنیم که به والدین در درک بهتر کودکان کمک می‌کنند.

چرا درک کردن کودک مهم است؟

سال‌های اولیه زندگی یک فرد اهمیت بسیاری در سلامت عاطفی، اجتماعی و جسمی او دارد. باید بدانید که این سال‌ها تاثیر مهمی روی شخصیت بزرگسالی کودک خواهند گذاشت.  همچنین تحقیقات بسیاری نشان می‌دهد که سال‌های اولیه همچنین نقش مهمی بر رشد مغز دارند و تجربه‌های کودک هم با والدین و هم با دنیای خارج روی رشد او در جنبه‌های مختلف تاثیرگذار است. بنابراین شما به‌عنوان والدین یا سرپرست کودک باید تمام تلاش خود را کرده تا او را درک کنید و نیازهای روحی و روانی او را به‌خوبی بشناسید. 

از طرف دیگر والدین باید بدانند که کودکان مراحل رشد مختلفی دارند و در هر مرحله به شیوه متفاوتی رفتار می‌کنند. برای مثال افکار، احساسات، نیازها و رفتارهای یک کودک ۵ ساله با یک نوجوان کاملا متفاوت است. بنابراین درک و پذیرش علایق، ترجیحات و ویژگی‌های کودک کلید این است که یک والدین خوب باشید. اگر بتوانید آن‌ها را درک کنید و همان‌طور که هستند آن‌ها را بپذیرید، باعث می‌شود که فرزندانتان در کنار شما احساس امنیت داشته باشند و رابطه‌ای محکم و عمیق بین شما شکل بگیرد. 

راه های درک کردن کودک

کودک خود را بهتر بشناسید

یکی از مهم‌تری مواردی که به درک بهتر کودک کمک می‌کند این است که زمانی را با او بگذرانید تا او را بیشتر بشناسید. شما با بودن در کنار کودک می‌توانید رفتارها و احساسات او را مشاهده کنید. در حال بازی‌کردن، رفتار و تعامل با دیگران یا هنگام واکنش به موقعیت‌های خاص به رفتارها، صحبت‌ها و افکار او توجه کنید تا به‌مرور با شخصیت و علایق او آشنا شوید. اگر نمی‌دانید چطور بهتر کودک خود را بشناسید، از یک روانشناس کودک خوب کمک بگیرید.

حامی و دوست فرزندتان باشید

نکته مهم این است که شما باید بتوانید کودک را در چارچوب قوانین و دستورالعمل‌های مهم و موثر تربیت کند. در کنار آن باید بتوانید همراه و حامی کودک خود باشید. یکی از راه های درک کردن کودک این است که او باید بداند که هر زمانی که به شما نیاز دارد، در کنار او خواهید بود. وقتی کودک روی حمایت و دوستی شما حساب باز کند، راحت‌تر می‌توانید او را بشناسید و احساسات و افکارش را درک کنید. به کودک بگویید در هر مشکلی کنار او خواهید بود و برای حل موانع به او کمک خواهید کرد. 

همراه با فرزندتان کارهای مختلفی انجام دهید

علاوه بر اینکه باید همراه و حامی فرزندتان باشید، باید با او زمان بگذرانید. تنها اینکه کنار او باشید کافی نیست، بلکه بهتر است برای انجام کارهای مختلف برنامه‌ریزی داشته باشید. کارهای مختلفی مانند آشپزی، مرتب‌کردن خانه، خرید، کاشتن یک گلدان یا درخت همگی کارهایی هستند که می‌توانند کودک را به شما نزدیک‌تر کرده و به درک بهتر شما از فرزندتان بسیار کمک کنند.

به حرف‌های کودک گوش دهید

یکی از مهم‌ترین موارد برای درک کردن کودکان این است که به صحبت‌های او به‌طور کامل گوش دهید. این کار باعث می‌شود که کودک را بیشتر بشناسید و افکار و عواطف او را بهتر درک کنید. صحبت‌کردن و گوش‌دادن به حرف‌های کودک باعث می‌شود که او حس ارزشمندی داشته باشد و بفهمد که برای شما اهمیت دارد. بنابراین احساسات درونی خود را بیشتر برای شما بروز خواهد داد. سعی کنید در حین صحبت‌کردن با کودک تماس چشمی داشته باشید، این کار به فرزندتان نشان می‌دهد که شما به‌طور فعالانه به حرف‌های او گوش می‌دهید. 

این مطلب هم برای شما مفید است: اشتباهات والدین در تربیت کودک

به احساسات کودک احترام بگذارید

وقتی که کودک درباره هر یک از ناامنی‌ها، ترس‌ها، یا هر موقعیتی که در آن احساس شرم کرده، با شما صحبت می‌کند، هرگز او را مسخره نکنید یا به او نخندید. یادتان باشد که در بسیاری از موارد باید سعی کنید تا خودتان را به‌جای کودک بگذارید و بدانید که ترس‌ها و شرم‌های کودک خجالت ندارند. به او بگویید کهبرای رفع نگرانی‌های او در کنارش هستید.تحقیر، سرزنش و مسخره‌کردن کودک باعث می‌شود که او احساس شرم و بی‌ارزشی کند و به مرور زمان از شما فاصله بگیرد.

قوانین و چارچوب‌ها را برای کودک توضیح دهید

بعضی از کودکان به چارچوب‌هایی که تعیین می‌کنید کاملا پایبند هستند، اما برخی دیگر ممکن است کمی سر لجبازی داشته باشند یا نخواهند که از قوانین پیروی کنند. در این صورت بهتر است برای درک کردن کودک تلاش کنید تا دلیل این چارچوب‌ها و قوانین را برای او توضیح دهید. سعی کنید به کودک یا نوجوان خود بفهمانید که این تصمیم‌ها و دستورالعمل‌ها مزایایی به دنبال دارند. همچنین بهتر است در تنظیم این چارچوب‌ها از خود کودکان هم کمک بگیرید. این کار باعث می‌شود که بتوانید نگرانی‌ها، مشکلات و علایق فرزندتان را بهتر درک کنید.

از او در موارد مختلف نظر بخواهید

برای اینکه کودک را درک کنید، باید بدانید که او دنیا را چگونه می‌بیند و چه درکی از جهان اطراف خود دارد. همچنین بهتر است بدانید که در موقعیت‌های مختلف چطور فکر و استدلال می‌کند. بنابراین بهتر است در بعضی از موارد به‌طور خانوادگی تصمیم‌گیری کنید و از کودک هم نظر بخواهید. از او بخواهید نظراتش را به شما بگوید و آ‌ن‌ها را توضیح دهد. این راه به شناخت افکار و نحوه فکر کردن کودک بسیار کمک می‌کند.

بیش از حد کنجکاو نباشید

بسیاری از والدین مشتاق هستند تا از جزئیات زندگی، روابط و رفتارهای کودک خود اطلاع پیدا کنند. توصیه می‌کنیم که زیاد در زندگی کودک یا نوجوان خود کنجکاوی نکنید. این کار باعث می‌شود که حس بی‌اعتمادی بین شما و فرزندتان شکل بگیرد که نتیجه آن ایجاد شکاف بین شما و فرزندتان خواهد بود. سعی کنید تا حد مناسبی حریم شخصی او را حفظ کنید تا به کودک بفهمانید که به او اعتماد دارید. همچنین برای اینکه این مرز را به‌خوبی رعایت کنید می‌توانید از یک روانشناس کودک خوب کمک بگیرید. 

اگر برای رفتار با نوجوان خود همیشه مشکل دارید، این مطلب را هم از دست ندهید: راه های ارتباط با نوجوانان

اجازه رویاپردازی و تخیل به کودک بدهید

یکی از راه‌های جذاب برای شناخت و درک کودک این است که به او اجازه رویاپردازی بدهیدو سعی کنید با داستان‌ها و تخیلات او همراه شوید، بازی‌های مورد علاقه او را انجام دهید و داستان‌های دلخواهش را بخوانید. این کار به شما کمک می‌کند که تا حد زیادی علایق کودک خود را بشناسید. همچنین با توجه‌کردن به رویاپردازی کودک می‌توانید از دنیای درون کودک و نوع نگاهش به دنیای بیرونی بهتر آگاه شوید.

سخن پایانی

مسیر پرورش فرزند راهی پر از چالش برای والدین است. کودک می‌خواهد دنیا را کشف کند و چیزهای تازه یاد بگیرد، به همین دلیل روزبه‌روز درک او برای والدین دشوارتر می‌شود. درک کردن بچه‌ها به‌خصوص در دوره نوجوانی می‌تواند بسیار سخت‌تر خواهد بود، زیرا کودک دیروز حالا دیگر می‌خواهد مستقل باشد و حریم شخصی بیشتری برای خود قائل شود. در این مطلب سعی کردیم راه های ساده‌ و کاربردی برای درک کردن کودکان را مرور کنیم. تجربه‌ها و سوالات خود را از روانشناس کودک با ما در میان بگذارید.

سوالات متداول