والدین اولین انسانهایی هستند که کودک با آنها ارتباط برقرار میکند، کودک اولین احساسات و یاد گرفتن اولین مهارتها را با کمک والدین تجربه میکند. بهمرور دنیای اطراف بچهها گسترش پیدا میکند و آنها یاد میگیرند که روابط خود را توسعه دهند. باید بگوییم که تقریبا تمام روانشناسان عقیده دارند که ارتباط قوی و سالم بین کودک و والدین تاثیر بسیاری در رشد ذهنی، عاطفی و اجتماعی کودک دارد و روی شکلگیری شخصیت کودک موثر است. بسیاری از والدین در زمینه برقراری ارتباط با فرزندان و نیثز تقویت یک ارتباط سالم مشکلاتی را تجربه میکنند و این مشکلات میتواند منجر به ایجاد شکاف بین آنها شود و خانواده را با چالشهای مختلفی روبهرو کند. به همین دلیل در این مطلب درباره تقویت رابطه والدین و فرزند و راههای آن صحبت خواهیم کرد.
فهرست مطالب
چرا رابطه والدین با فرزند مهم است؟
رابطه اولیه والد-کودک اهمیت بسیاری دارد، زیرا بهطور مستقیم بر رشد جسمی، عاطفی و اجتماعی کودک تاثیر میگذارد. همچنین این ارتباط شخصیت، رفتارها، روابط، انتخابها و دلبستگیهای کودک را تعیین میکند. در واقع باید بگوییم که رابطه والدین و فرزند پایه و اساس آینده و موفقیت کودک به شمار میرود. بسیاری از مطالعات نشان میدهند که رابطه محکم و سالم بین پدر و مادر و فرزندان میتواند تاثیر مستقیمی روی زندگی موفقیتآمیز در بزرگسالی داشته باشد.
بنابراین والدین باید تلاش کنند تا رابطهای مثبت، صمیمی و قوی را بین خود و کودک ایجاد کنند و شاید بتوان گفت که این مهمترین و حیاتیترین جنبه والد بودن است. در این میان متاسفانه به دلیل مشغلههای مختلف روزمره، مشکلات و دغدغههای بسیار، تقویت رابطه والدین و فرزند کمتر مورد توجه قرار میگیرد. بسیاری از والدین تنها به برطرفکردن نیازهای کودک توجه میکنند و زمان مناسبی را برای ایجاد و تقویت رابطه دوطرفه بین خود و فرزندانشان اختصاص نمیدهند. تقویت این رابطه میتواند از بسیاری از مشکلات، اختلالها و کمبودهای دوران کودکی، نوجوانی و حتی بزرگسالی جلوگیری کند. اگر نمیدانید در این مسیر باید چه کارهایی انجام دهید، حتما از یک روانشناس کودک خوب کمک بگیرید.
مزایای رابطه قوی والدین و فرزند
باید بگوییم که تقویت رابطه والدین و فرزند مزایای بسیار زیادی دارد و بهطور مستقیم در آینده کودک موثر است. در ادامه به مهمترین مزایای این رابطه اشاره میکنیم.
دلبستگی ایمن
رابطه مثبت والدین و کودک بهخصوص در اوایل کودکی باعث ایجاد دلبستگی ایمن در کودک میشود. تحقیقات بسیاری نشان میدهند که رابطه امن و مقبت با والدین باعث انعطافپذیری بیشتر کودکان میشود. آنها میتوانند در مواجهشدن با چالشها مقاومت بیشتری داشته باشند. این کودکان معمولا مشکلات رفتاری کمتر، عزت نفس بالاتر و عملکرد تحصیلی و شغلی بعتری دارند رابطه والدین و فرزند بر چگونگی شکلگیری روابط آینده در بزرگسالی نیز تاثیر میگذارد. افرادی که دارای دلبستگی سالم و ایمن هستند، بهخوبی میتوانند روابط و مهارتهای اجتماعی شایسته را توسعه دهند.
رشد اجتماعی و عاطفی
تعاملات والدین و کودک در سالهای اولیه زندگی فرزند، زمینهساز رشد اجتماعی کودک خواهد بود. کودکان خردسال والدین را تماشا کرده و از آنها تقلید میکنند و خودتنظیمی را یاد میگیرند. در واقع ارتباط نزدیک والدین و کودک میتواند رشد عاطفی آنها را تسهیل کند.
سلامت روانی
فراموش نکنید که رابطه سالم والدین با کودک بهشدت با سلامت روانی آنها مرتبط است. داشتن ارتباط ضعیف میتواند یک عامل خطرناک برای ایجاد اختلالهای بسیاری مانند افسردگی شود. والدین با تقویت روابط ایمن، سالم و قوی میتوانند کودکانی تربیت کنند که از نظر روانی سالم هستند و بهخوبی میتوانند در برابر چالشها مقاومت داشته باشند.
خودانگیختگی کودکان
اگر یک کودک بداند که فعالیتهایش برای نزدیکان و بهخصوص والدینش ارزشمند است، انگیزه بیشتری برای انجام آنها خواهد داشت. روابط با دیگران یکی از محرکهای ذاتی حیاتی و مهم در انسان است و به همین دلیل ایجاد رابطه والدین و فرزند میتواند روی فعالیتها و انگیزههای کودک هم تاثیرگذار باشد. والدینی که با فرزندان خود پیوند مستحکمی دارند، میتوانند بر علایق تحصیلی و شغلی، عملکردها، یادگیری مهارتها و میزان موفقیت آنها تاثیر بسیاری بگذارند.
برای اینکه بتوانید والدین خوبی باشید، نشانه های والدین سمی را بیشتر بشناسید.
چگونه رابطه والدین و فرزند را تقویت کنیم؟
ایجاد و تقویت ارتباط والدین و کودکان در سالهای اولیه زندگی بسیار آسانتر و مهمتر است. کودکان کوچکتر به وقتگذرانی بیشتری با شما نیاز دارند، اما برای بچههای بزرگتر، گذراندن زمان بیشتر با شما به معنای نزدیکبودن روابط نیست. بنابراین باید بدانید که کیفیت ارتباط شما بسیار مهمتر از زمانی است که با آنها میگذرانید. برای ایجاد یک ارتباط قوی و سالم بهتر است اهداف خود را اولویتبندی کنید تا بتوانید مهمترین موارد را در رابطه با کودک خود ایجاد کنید. در ادامه راههایی را برای تقویت رابطه والدین و فرزند بیان کردهایم.
با احساسات فرزندتان هماهنگ شوید
قدم اول برای تقویت رابطه والدین با کودک نشاندادن همسویی و هماهنگی است. سعی کنید تا جایی که میتوانید با احساسات فرزندتان هماهنگ شوید. هماهنگی و نزدیکشدن عاطفی یکی از مهمترین و بهترین راهها برای ایجاد یک ارتباط سالم است. بهتر است وقتی آنها خوشحال هستند، شما هم شادی خود را به آنها نشان دهید. اگر فرزندان خود را غمگین یا ناامید میبینید، با آنها همدلی و همدردی داشته باشید و با حالت چهره، کلمات و لحن حرفزدن خود احساستان را نشان دهید تا آنها بدانند که برای شما مهم هستند و شما احساسات فرزند خود را درک میکنید. هماهنگی عاطفی میتواند بهخوبی در تقویت رابطه و نزدیککردن شما به فرزندتان موثر باشد.
برای کاهش فاصله با کودک تلاش کنید
یادتان باشد که اگر برای هرچیزی با فرزند خود درگیری و اختلاف دارید، حتما باید فکری به حال رابطه با فرزند خود بکنید. سعی کنید برای ایجاد رابطه والدین و فرزند بهتر، فاصله بینتان را کاهش دهید. اگر احساسات کودک را جریحهدار کردهاید از او عذرخواهی کنید. به اشتباهات خود اعتراف کنید و و برای جبران آنها تلاش کنید. مسئولیت اشتباهات خود را بپذیرید و برای کودک توضیح دهید که بزرگترها هم اشتباه میکنند و همیشه فرصت برای بهبود آنها وجود دارد. میتوانید قدمهای زیر را برای کاهش شکاف بین خود و کودکتان بردارید:
- بزرگترین چالش و درگیری بین خود و فرزندتان را در نظر بگیرید.
- به این فکر کنید که آیا برایتان مهم است که حق با شما باشد یا خیر.
- تصور کنید ۲۰ سال بعد به پیروزی در این درگیری بیشتر اهمیت میدهید یا رابطه خود با فرزندتان؟
- سعی کنید با کودک صحبت کنید و به او بگویید که رابطه بین شما و او برایتان اهمیت زیادی دارد.
- از او بخواهید با کمک یکدیگر راهحلهای جایگزین را پیدا کنید و درباره آنها صحبت کنید.
- هر دو با هم برای پیادهکردن یکی از بهترین راهحلها تصمیمگیری کرده و برای عملیکردن آنها تلاش کنید.
- این مراحل را برای تضادها، اختلافها و درگیریهای دیگر انجام دهید.
روی بهبود کیفیت رابطه خود با فرزندتان تمرکز کنید
همانطور که اشاره کردیم، بهبود کیفیت رابطه والدین و فرزند از میزان زمان و کمیت آن اهمیت بیشتری دارد. بنابراین در این بخش راههایی را برای بهبود کیفیت رابطه با کودک آوردهایم.
سبک والدین مقتدر را فراموش نکنید
شما باید در کنار برآوردهکردن نیازهای فرزندتان، چارچوبها، مرزها و نظم و انضباط را به آنها آموزش دهید. همچنین برای نشاندادن صمیمیت و ایجاد اعتماد تلاش کنید. سعی کنید مهارتهای عاطفی فرزندتان را توسعه دهید. به او مهارتهای مختلف برای حل تعارضها، حل مسئله و یادگیری مسئولیتپذیری را آموزش دهید. یادتان باشد که استفاده از تنبیه یکی از مهمترین راهها برای آسیبزدن به رابطه شما و کودک است. سبک فرزندپروری مقتدرانه به شما کمک میکند تا علاوه بر آموزش، مهربان و در عین حال قاطع باشید.
زمان باکیفیتی را با هم بگذرانید
سعی کنید برای بهبود رابطه والدین و فرزند زمانهایی را با کیفیت بالا با کودک بگذرانید. به نیازهای فرزندتان توجه کنید و حرفهای او را بشنوید. این کار به درک متقابل بیشتر و درک دغدغهها و احساسات کودکتان بسیار کمک میکند.
از انضباط مثبت غافل نشوید
در واقع دیسیپلین یا انضباط مثبت به معنی آموزش، راهنمایی و اصلاح فرزندان به روشی مهربانانه و قاطعانه است. والدین سهلگیر نمیتوانند حد و مرزهایی را تعیین کنند و قوانین لازم را احرا کنند. باید بدانید که وجود این حد و مرزها میتواند به کودک یاد دهد که علاوه بر ایجاد ارتباط نزدیک با والدین بتواند مسئولیت کارهای خود را بر عهده بگیرد و عواقب آنها را بپذیرد. وجود قوانین منطفی باعث میشود که رابطهای بر پایه صمیمیت و احترام در خانه شکل بگیرد.
به استقلال کودک خود کمک کنید
انسان زمانی شکوفا میشود که آزادی انتخاب و تصمیمگیری درباره کارهای خود را داشته باشد. بنابراین والدین باید به فرزندان خود اجازه دهند تا درباره مواد مختلفی که ایمنی و سلامتی آنها را به خطر نمیاندازد، تصمیمگیری کنند. این کار به میزان قابل توجهی میتواند رابطه والدین و فرزند را تقویت کند. کنترلگری والدین میتواند انگیزه و اعتماد به نفس کودک را کاهش دهد و به این رابطه آسیب بزند.
به فرزندتان گوش دهید
برای اینکه بتوانید یک رابطه قوی داشته باشید، باید بتوانید با او صحبت کنید. به آنها گوش دهید و درباره احساسات، دغدغهها و چیزهایی که کودک را آزار میدهد صحبت کنید. سعی کنید همیشه کفتوگوی فعالی با فرزند خود داشته باشید و درباره تعارضها و مشکلات مختلف صحبت کنید. باید طوری رفتار کندی که کودک بداند نظر و حرفهایش برای شما ارزشمند است. از او برای موارد مختلف نظرخواهی کنید و با کمک او برای موارد مختلف راه حل پیدا کنید.
محبت بی قید و شرط را فراموش نکنید
یادتان باشد که محبت بدون قید و شرط باارزشترین هدیهای است که میتوانید به فرزند خود بدهید. تمرین کنید تا علاقه و محبت خود را به کودک نشان دهید. او باید بداند حتی وقتی که کار نادرستی انجام میدهد یا شکست میخورد، باز هم او را دوست دارید و به او عشق میورزید. وقتی که کودک قوانین را میشکند به او یادآور شوید که همچنان او را دوست دارید و هیچچیز نمیتواند علاقه شما به او را کم کند.
سخن پایانی
یکی از مهمترین چالشهای والدین ایجاد و تقویت ارتباط پدر و مادر با کودک است. بسیاری از افراد نمیدانند که ایجاد این ارتباط مستحکم چه اهمیت و ضرورتی دارد و نمیدانند برای تقویت این ارتباط باید چه کارهایی انجام دهند. یادتان باشد که ایجاد ارتباط والدین و فرزند تاثیر بسیاری روی سلامت روانی و عاطفی کودک دارد و او را برای پذیرش مسئولیتهای بزرگتر، مقابله با چالشها و توسعه روابط عاطفی و اجتماعی آماده میکند. در این مطلب سعی کردیم درباره تقویت رابطه والدین و فرزند و راههای بهبود آن صحبت کنیم. نظرات و سوالات خود را با ما در میان بگذارید.
دیدگاهتان را بنویسید