نکات مهم رفتار با کودک؛ چگونه با فرزند خود رفتار کنیم؟

تربیت فرزند و رفتار با او با وجود تمام شیرینی‌ها و جذابیت‌ها، برای والدین بسیار چالش‌برانگیز و دشوار است. از طرفی نوع رفتار با والدین تاثیر تعیین‌کننده‌ای در تربیت کودک، سلامت روان و رشد عاطفی او دارد. بسیاری از والدین با رفتارهای نادرست به طور ناخواسته به کودک آسیب می‌زنند که این آسیب می‌تواند تا سال‌های سال همراه با فرد بماند. بنابراین برای هر والدی نیاز است که راه های رفتار مناسب با کودک را یاد بگیرد و در این راه از کمک‌های درمانگر و روانشناس کودک غافل نشود. در این مطلب راهکارهایی را برای رفتار با کودک ارائه می‌دهیم تا بتوانید بینش بهتری در این مسیر به دست آورید. برای آشنایی با این نکات با ما همراه باشید. 

چرا نحوه رفتار با کودک اهمیت دارد؟

از نظر یک روانشناس کودک خوب رفتار درست با کودک بسیار ضروری است، زیرا هم می‌تواند بر فضای حکم‌فرما بر خانه تاثیرگذار باشد و هم بر رشد کودک در طولانی‌مدت اثرگذار است. در ادامه اهمیت رفتار صحیح با کودکان را ارائه می‌دهیم.

• رشد عاطفی: کودک در محیطی که احساس درک و حمایت کند، بهتر رشد می‌کند. رفتار با کودک به طور صحیح به درک بهتر احساسات و مدیریت آن‌ها کمک می‌کند.

• ایجاد امنیت و اعتماد: تعامل مثبت والدین و فرزندان باعث ایجاد حس امنیت در کودک می‌شود که این احساس برای رشد کودک اهمیت زیادی دارد.

• توسعه مهارت‌های ارتباطی: رفتار والدین با کودک نقش موثری در شکل‌دادن به مهارت‌های تعاملی کودک دارد. 

• مدیریت رفتار: باید بدانید که رفتار با کودک به شکل درست، باعث می‌شود که والدین بتوانند رفتارها و احساسات کودک را بهتر درک کنند و او را به مسیرهای بهتر هدایت کنند.

• رشد شناختی: گفت‌وگو و انجام فعالیت‌های مفید با کودک باعث می‌شود که کنجکاوی کودک و تفکر خلاقانه او رشد کند. او می‌تواند با رفتار صحیح والدین مهارت‌های حل مسئله را یاد بگیرد.

• اعتماد به نفس بالا: کودکانی که رفتار درستی از والدین دریافت می‌کنند، معمولا رشد سالم‌‌تر و عزت نفس بالاتری دارند. فرزندپروری مناسب می‌تواند تاثیر چشمگیری در عزت نفس کودک داشته باشد.

• پیوند عمیق در خانواده: رفتار با کودکان به طور درست باعث بهبود تعاملات بین اعضا می‌شود و تجربه‌ها و خاطرات مشترکی را بین آن‌ها ایجاد می‌کند.

نحوه رفتار با کودکان

حالا که با اهمیت رفتار با کودکان آشنا شدید، ممکن است برایتان سوال باشد که چطور باید با کودک رفتار کنید تا فرزند شما سلامت روان داشته باشد و بتواند مهارت‌های مختلف را یاد بگیرد. در ادامه برخی از این نکات را مرور می‌کنیم. 

ارتباط با کودک را تقویت کنید

مهم‌ترین کاری که والدین باید انجام دهند این است که ارتباط نزدیک و عمیقی با کودک خود داشته باشند. با کودک گفت‌وگوی فعال داشته باشید و به حرف‌های او به طور مستقیم گوش دهید. تماس چشمی برقرار کنید تا او بداند مورد توجه شما قرار دارد. احساسات کودک را درک کنید و آن‌ها را تایید کنید. هرگز به خاطر بیان احساسات یا داشتن احساس خاصی او را سرزنش نکنید. تقویت رابطه والدین و فرزند نقش اساسی در سلامت عاطفی و روانی کودک دارد.

کودک را تنبیه فیزیکی نکنید

یکی از بدترین کارها برای رفتار با کودک استفاده از تنبیه و به‌خصوص تنبیه فیزیکی است. کودک آسیب زیادی در این مسیر می‌بیند و از طرفی کار منفی مورد نظر شما را ترک نخواهد کرد. به‌جای تنبیه فیزیکی، با او صحبت کنید و دلایل بد بودن کارش را برایش توضیح دهید. می‌توانید محرومیت‌هایی را برای تکرار آن کار در نظر بگیرید و به اجرای آن پایبند باشید. 

در رفتار با کودک مرزها و قوانین درستی طراحی کنید

گفتیم که تنبیه انتخاب نادرستی است، اما باید بدانید که والدین سهل‌گیر نیز بچه‌هایی تربیت می‌کنند که هیچ چارچوب و قانونی را یاد نگرفته‌اند و به همین دلیل عملکرد درستی ندارند. بنابراین توصیه می‌کنیم برای جنبه‌های مختاف قوانین درست و مناسبی تعیین کنید. سپس انتظارات و پیامدهای رعایت‌نکردن آن‌ها را به طور شفاف توضیح دهید. قاطع اما مهربان باشید. در اجرای قوانین ثبات و قطعیت داشته باشید، اما سعی کنید قوانین را انعطاف‌پذیر طراحی کنید تا کودک احساس امنیت داشته باشد. می‌توانید از سبک فرزندپروری مقتدارنه نیز کمک بگیرید.

استقلال کودک را تقویت کنید

یکی از بهترین راه ها برای رفتار با کودک این است که به او کمک کنید تا اجازه انتخاب داشته باشد. فرصتی فراهم کنید تا متناسب با سن خود تصمیماتی بگیرد و حس استقلال را تجربه کند. او را تشویق کنید تا برای یافتن راه‌های حل مشکل فکر کند و راه مناسب را بیابد. سعی کنید متناسب با توانایی فرزندتان به او مسئولیت‌ها و وظایف مختلف بدهید تا حس مسئولیت‌پذیری را در او تقویت کنید. تقویت استقلال در کودکان باعث می‌شود تا رشد و تصمیم‌گیری بهتری داشته باشند. 

همراه با کودک بازی کنید

یکی از مهم‌ترین کارها برای رفتار با کودک این است که زمانی از روز را همراه و هم‌قدم او باشید. بازی‌های مورد علاقه کودک را انجام دهید و سعی کنید در این میان از بازی‌های آموزنده و داستان‌ها هم بهره ببرید. این کار علاوه بر افزایش قدرت یادگیری و خلاقیت کودک، به بهبود رابطه شما با کودک کمک می‌کند. 

این مطلب را از دست ندهید: نکات مهم برای بازی کردن کودکان

در رفتار با کودک صبور باشید

بدون شک تربیت فرزند، روزهای دشواری هم دارد. لجبازی و خستگی کودک، پرخاشگری یا انجام کارهایی خارج از قوانین می‌تواند شما را عصبی کند. اما باید یاد بگیرید که صبور باشید و در مقابل رفتارهای نامناسب کودک آرامش خود را حفظ کنید. سعی کنید زمانی برای حل‌کردن موضوع اقدام کنید که آرام هستید. توصیه می‌کنیم زمانی را هرچند کوتاه برای خودتان اختصاص دهید تا بتوانید انرژی خود را بازیابی کنید و آرامش را مجدد به دست آورید. 

این مطلب را هم بخوانید: مهم ترین چالش های تربیت فرزند

زمان استفاده از فناوری را مدیریت کنید

یکی از مهم‌ترین کارها در رفتار با کودک این است که او را به حال خود رها نکنید. کودکان در استفاده از لوازم دیجیتال مثل گوشی و تبلت بسیار کنجکاو هستند. اما این وظیفه شما است که این زمان را مدیریت کنید و محدودیت‌هایی برای استفاده از این لوازم ایجاد کنید. این کار یک قدم مهم برای سلامت روان کودک است که بسیاری از والدین از آن غفلت دارند.

برای اطلاعات بیشتر در این زمینه، به کودکان در شبکه های اجتماعی نگاهی بیندازید.

رفتارهای مثبت را تقویت کنید

اگر می‌بینید کودک در مسیری تلاش می‌کند، تلاش‌های او را تحسین کنید و فقط به دستاوردها توجه نکنید. کارهای مثبت را ببینید و آن‌ها را تشویق کنید تا کودک انگیزه کافی برای تکرار آن‌ها داشته باشد. 

کودک را به برنامه‌ریزی عادت دهید

از دیگر کارهای مهم برای رفتار با کودک این است که یک روتین نسبتا ثابت روزمره برای او طراحی کنید. خوردن غذا، خواب بین روز، بازی کردن، انجام تکالیف، مشاهده تلویزیون و زمان خواب را بهتر است با یک روند ثابت و قابل پیش‌بینی اجرا کنید. این کار به کودک حس امنیت و اعتماد می‌دهد و به‌مرور او را به نظم و برنامه‌ریزی عادت می‌دهد. 

مراقب لحن خود باشید

باید بدانید که لحن صدای شما به طور چشمگیری بر نحوه درک کودکان تاثیر می‌گذارد. بنابراین سعی کنید از لحنی آرام و دلگرم‌کننده در تعاملات خود با کودک استفاده کنید. هنگام عصبانیت و ناراحتی از فریاد زدن پرهیز کنید. به‌جای آن از لحنی قاطع و در عین حال مهربان و ملایم استفاده کنید و انتظارات خود را برای فرزندتان توضیح دهید. 

انعطاف‌پذیر باشید

در رفتار با کودک باید انعطاف‌پذیری را در عین مقتدر بودن تمرین کنید. زندگی و روزهای آن غیرقابل بیش‌بینی هستند. بنابراین بهتر است انتظارات و برنامه‌های خود را طوری طراحی کنید که تغییر آن‌ها دشوار نباشد. اگر چیزی مطابق میل شما پیش نمی‌رود، سعی کنید تاب‌آور باشید و این ویژگی را به کودک نیز بیاموزید. به ویژگی‌های کودک خود توجه کنید تا در صورت نیاز رویکردها و انتظارات خود را تغییر دهید. 

از کمک روانشناس کودک غافل نشوید

مسیر رشد و تربیت کودک برای بسیاری از والدین دشوار است، زیرا تربیت یک انسان مسئولیت سنگینی بر دوش آن‌ها می‌گذارد. باید بدانید که نیازی نیست این مسیر را به‌تنهایی و در دریایی از ابهام و اضطراب طی کنید. یک روانشناس کودک حرفه‌ای می‌تواند در مسیر رفتار با کودک در کنار شما باشد و به شما کمک کند تا اشتباهات و خطاهای خود را بشناسید و آن‌ها را برطرف کنید. سعی کنید اطلاعات خود را در زمینه رشد و تربیت کودک افزایش دهید و از بهترین روانشناس کودک در تهران یا شهر خود کمک بگیرید تا فرزندی شاد و سالم داشته باشید. 

سخن پایانی

رفتار با کودک به شکل صحیح برای بسیاری از والدین چالش‌برانگیز است. کودکان روان حساسی دارند و بسیاری از رفتارهای نامناسب می‌تواند تاثیرات عمیق و طولانی‌مدتی روی آن‌ها بگذارد. بنابراین والدین باید در رفتار با کودکان بسیار مراقب باشند و نکات مختلفی را در نظر بگیرند. کلینیک دکتر ساداتی در کنار شما است تا بتوانید از متخصصان روانشناسی کودک کمک بگیرید و تربیت فرزند خود را به بهترین شکل انجام دهید. ما در کنار شما هستیم تا برای رفتار درست با کودک خود نگرانی نداشته باشید. 

سوالات متداول