آشنایی با دلایل ترس کودک از تنها خوابیدن و راه های کاهش آن

تقریبا همه والدین تلاش می‌کنند تا محیطی امن و پر از آرامش را برای کودکان خود ایجاد کنند و از سلامت روحی و جسمی آن‌ها مطمئن شوند. با این حال ممکن است چالش‌هایی به وجود آید که والدین را نگران و مضطرب کند. یکی از این چالش‌ها ترس کودکان از تنها خوابیدن است که باعث نگرانی مادر و پدر می‌شود. باید بدانید که ترس و اضطراب شبانه در بین کودکان بسیار رایج است و می‌تواند خواب راحت را از آن‌ها بگیرد. در این مطلب درباره ترس کودک از تنها خوابیدن صحبت می‌کنیم و راهکارهایی برای کمک به کودکان را ارائه می‌دهیم. اگر شما هم این چالش را تجربه کرده‌اید، با ما همراه شوید.

برای دریافت نوبت مشاوره از خانم دکتر مهسا ساداتی، می توانید از فرم زیر استفاده کنید:

ترس کودک قبل از خواب چگونه است؟

باید بدانید که برای کودکان به‌خصوص در سنین ۶ تا ۱۲ ترس از تنها خوابیدن بسیار رایج است. آن‌ها ممکن است شب‌ها از شما بخواهند که اتاق را ترک نکنید، یا اصرار کنند که می‌خواهند شب را کنار شما بخوابند. بعضی از بچه‌ها از تاریک‌بودن اتاق، صداها یا موارد دیگر می‌ترسند و نمی‌خواهند در اتاق خود تنها بمانند. کودکان از چیزهای مختلفی قبل از خواب می‌ترسند که رایج‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• ترس از تنهایی
• ترس از تاریکی
• ترسیدن از کمد یا زیر تخت
• ترس از صداهای داخل خانه
• ترسیدن از آمدن غریبه‌ها به خانه
• ترس از بیدار شدن در شب
• ترسیدن از خواب‌های بد و داستان‌های ترسناک

علت ترس کودک از تنها خوابیدن

باید بدانید که کودکان بسیاری از خوابیدن تنها در اتاق خود می‌ترسند. این ترس می‌توانند علت‌های بسیاری داشته باشد، بنابراین اگر دیدید که ترس کودک و خواب‌های بد و ترسناک او بسیار زیاد و ادامه‌دار شده است، حتما به کلینیک روانشناسی کودک مراجعه کنید. به‌طور کلی باید بدانید که دلایل مختلفی برای این احساس در کودکان وجود دارد که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

اختلال اضطراب جدایی

اختلال اضطراب جدایی یکی از اختلال‌های رایج در بین کودکان است که باعث وابستگی بیش‌ازحد، ترس از دست دادن والدین یا رها شدن است.  بعضی از کودکان از اختلال اضطراب جدایی رنج می‌برند و به همین دلیل شب‌ها که در اتاق خود تنها هستند، ترس و وحشت به سراغ آن‌ها می‌آید. آن‌ها می‌ترسند تنها بمانند و دیگر کسی به سراغ آن‌ها نیاید. 

آسیب‌های روحی و تروما

اگر کودک اتفاق بدی را پشت سر گذاشته باشد، ممکن است نتواند مثل قبل در اتاقش به‌تنهایی بخوابد. همچنین استرس بعد از سانحه یا یک اتفاق شوکه‌کننده می‌تواند یکی از علت‌های ترس کودکان از تنها خوابیدن باشد. آن‌ها ممکن است درباره اتفاقی که قبلا تجربه کرده‌اند خواب‌های بد ببینند یا یادآوری خاطرات آن سانحه آرامش آن‌ها در شب را از بین ببرد.

فیلم و داستان ترسناک

بهتر است والدین کودک حساسیت زیادی روی محتواهای در دسترس فرزند خود داشته باشند. کودک نباید از شبکه‌های اجتماعی استفاده کند. همچنین نباید فیلم‌ها و سریال‌هایی را ببیند که مناسب سن او نیستند. بنابراین اگر کودک به محتوای نامناسبی مانند فیلم‌ها و داستان‌های خشونت‌آمیز، جنایی و ترسناک دسترسی داشته باشد، احتمال ترس او از تنها خوابیدن بسیار بیشتر می‌شود. 

مواجه شدن با مرگ نزدیکان

بسیاری از کودکان از سنین پایین درباره مرگ و زندگی کنجکاو هستند و ممکن است سوالات متعددی در این باره بپرسند. اما اگر یک کودک به‌طور مستقیم با مرگ مواجه شود و یکی از اعضای خانواده یا نزدیکان خود را از دست بدهد، ممکن است به ترسِ کودک از تنها خوابیدن منجر شود. مرگ مادربزرگ یا پدربزرگ، یا یکی از اعضای خانواده می‌تواند ترس و استرس زیادی را برای کودک به همراه آورد، زیرا او درک دقیقی از مرگ و مسائل مربوط به آن ندارد.

احساس ناامنی در خانه

والدین باید تلاش کنند که خانه‌ای امن و سرشار از آرامش را برای فرزندان خود مهیا کنند. اگر مشکلاتی بین پدر و مادر وجود دارد، نباید روی بچه‌ها اثر منفی بگذارد. بنابراین والدین باید تلاش کنند که کودک همیشه در خانه احساس آرامش داشته باشد. تنش‌ها و مشاجره‌های بسیار، احساس ترس از یکی از والدین، ترس از کتک خوردن یا بسیاری از موارد مربوط به والدین می‌تواند آرامش شب و خواب راحت را از کودک بگیرد.

این مطلب را هم بخوانید: همه چیز درباره اضطراب کودکان و نوجوانان

راهکارهای کاهش ترس کودک از تنها خوابیدن

یادتان باشد رها کردن کودک در تنهایی و تشویق او به تنها خوابیدن می‌تواند به کودک آسیب بیشتری وارد کند. شما باید با کودک همدل و همراه باشید تا او به شما اعتماد کند و از ترس‌هایش برایتان بگوید. همچنین باید بدانید که بی‌اهمیت‌بودن نسبت به ترس شبانه کودک می‌تواند به مرور زمان آسیب‌های دیگری را به او وارد کند. بنابراین بهتر است راهکارهایی را پیاده‌سازی کنید تا در این مسیر به کودک کمک کند. همچنین توصیه می‌کنیم از یک روانشناس کودک متخصص هم کمک بگیرید.

با کودکان درباره تفاوت واقعیت و تخیل صحبت کنید

به کودک بگویید که هیولا یا زامبی وجود ندارد و این‌ها تنها در داستان‌ها و فیلم‌ها ساخته شده‌اند. کودکان در سنین کم در تشخیص مرز بین واقعیت و تخیل مشکل دارند و به همین دلیل ممکن است ترس‌های شبانه داشته باشند. 

منبع استرس‌های کودک را شناسایی کنید

کودکانی که در طول زندگی روزمره از اضطراب و ترس‌های مختلف رنج می‌برند، ممکن است شب‌ها خواب راحتی نداشته باشند. وجود چالش‌ها و مشکلات در مدرسه، جدایی والدین، تنش‌ها در بین گروه همسالان و قرار گرفتن در معرض قلدری می‌تواند باعث شود که کودک از تنها خوابیدن بترسد. بنابراین بهتر است آن‌ها را بشناسید و برای حل این چالش‌ها اقدام کنید. 

یک روتین خواب منظم برای کودک تعریف کنید

کودک باید خواب کافی داشته باشد و از طرفی بهتر است تا وقتی که کاملا خسته نیست به رختخواب نرود. بنابراین بهتر است یک روتین برای کودک در نظر بگیرید تا خواب کافی داشته باشد. اگر کودک زمان زیادی را در اتاق تاریک تنها باشد، زمان بیشتری برای تمرکز و فکر کردن به ترس‌هایش خواهد داشت. همچنین بهتر است زمان دیدن تلویزیون و بازی‌کردن با گوشی یا تبلت را قبل از خواب محدود کنید.

به کودک خود محبت کنید

شواهد زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد ابراز محبت و در آغوش گرفتن کودک باعث کاهش ترس‌های او می‌شود. همچنین می‌توانید یک عروسک یا اسباب‌بازی مورد علاقه را شب‌ها در کنار کودک بگذارید. این کار باعث ایجاد اطمینان خاطر و کاهش اضطراب شبانه کودک می‌شود. 

در مسیر کاهش ترس فرزندتان صبور باشید

باید بدانید که ممکن است ترس‌های شبانه‌ی کودک روی کیفیت خواب شما تاثیر منفی بگذارد. طبیعی است که گاهی احساس خستگی و رنجش کنید، اما باید بدانید که خشم یا خستگی خود را به کودک بروز ندهید. کودک نباید احساس طرد شدن داشته باشد، زیرا در این صورت اضطراب جدایی و ترس تنها خوابیدن کودک تشدید می‌شود. بنابراین بهتر است در مسیر بهبود فرزند خود صبور باشید.

از یک نور ملایم کمک بگیرید

بسیاری از کودکان از تاریکی می‌ترسند زیرا حس ابهام برای آن‌ها به وجود می‌آورد. بنابراین می‌توانید با کمک نورهای کم و ملایم فضا را برای کودک آرامش‌بخش و امن کندو نورهای روشن و نور آبی باعث بدخواب شدن کودک شود و کیفیت خواب کودک را کاهش دهد. بنابراین می‌توانید از نورهای گرم و بسیار ملایم استفاده کنید. 

تمرینات تنفسی را به کودک بیاموزید

اگر کودک با ترس به سراغ شما آمد، به او کمک کنید تا تمرین‌های تنفسی را انجام دهد تا بتواند آرامش خود را به دست آورد. تنفس عمیق و آهسته می‌تواند بخش زیادی از ترس‌ها و اضطراب‌های کودک را از بین ببرد. 

در طول روز درباره ترس‌های فرزندتان صحبت کنید

وقتی که کودک در محیط امنی حضور دارد، در طول روز می‌توانید درباره ترس‌ها و راه‌های از بین بردن آن‌ها با او گفت‌وگو کنید. می‌توانید به او کمک کنید که هنگام ترس‌هایش به چیزهای شاد و مورد علاقه خود فکر کند. به او بگویید که موجودات خیالی وجود ندارند و هیچ تهدیدی به شمار نمی‌روند. همچنین می‌توانید با کودک خود بازی‌های ایفای نقش انجام دهید و تکنیک‌های مقابله با نقش را در بازی‌ها به او یاد بدهید. 

این مطلب را هم بخوانید: چگونه استرس کودکان را از بین ببریم؟

سخن پایانی

کودکان ممکن است در مواقع مختلفی بترسند یا اضطراب داشته باشند. ترس های کودک دلایل متنوعی دارند که شما برای شروع بهبود کودک و کاهش ترس‌هایش باید دلایل آن را پیدا کنید. وقتی بدانید کودک از چه چیزی می‌ترسد، می‌توانید منابع ترس او را از بین ببرید یا با کودک درباره آن‌ها صحبت کنید. بنابراین اولین قدم این است که ریشه ترس‌های او را پیدا کنید. در بسیاری از مواقع بهتر است از یک روانشناسِ کودک کمک بگیرید تا به‌خوبی در کشف دلایل ترس‌ها و نیز بهبود کودک به شما کمک کند. در این مطلب سعی کردیم درباره دلایل ترس کودک از تنها خوابیدن و راه های کاهش ترس بچه ها صحبت کنیم. اگر در این باره سوالی دارید، آن را با تیم تخصصی روانشناسی کودک ما در میان بگذارید. ممکن است بنابر تشخیص روانشناسان نیاز به انجام نوروفیدبک هم برحسب مورد باشد.

سوالات متداول