نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک

به‌عنوان والدین بدیهی است که بهترین‌ها را برای فرزندتان می‌خواهید، اما گاهی درک‌کردن کودکان و نیازهای آن‌ها دشوار است. از طرفی آن‌ها ممکن است نتوانند نیازها، احساسات و افکار خود را به‌راحتی بیان کنند و والدین هم نتوانند به‌درستی مشکلات و چالش‌های پیش روی کودک را درک کنند. اینجاست که روانشناس کودک به کمک می‌آید و می‌تواند راهی امن و قابل اعتماد بین کودک و والدین باشد. باید بدانید که کودکان نیز همچون بزرگسالان ممکن است با اختلال‌ها و مشکلاتی روبه‌رو شوند. بنابراین بهتر است به علائم مختلف در فرزند خود توجه کنید تا بتوانید به‌موقع مشکلات کودک را بیابید و برای حل آن‌ها اقدام کنید. در این مطلب علائم نیاز کودک به روانشناس را بیان کرده‌ایم تا بتوانید در صورت مشاهده نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک، اقدام زودهنگامی داشته باشید. 

مشکلاتی در فرایند رشد کودک وجود دارد

الگوی رشد کودک به میزان زیادی از ژنتیک کودک ریشه می‌گیرد. کودک باید در هر سنی مهارت‌های مشخصی را یاد گرفته باشد که بسیاری از آن‌ها مهارت‌های عمومی کودکان هستند. در برخی از موارد والدین می‌بینند که کودک مهارت‌های متناسب با سن خود را یاد نگرفته است. شما باید با کودک خود متناسب با خلق‌وخو و شخصیت او رفتار کنید. اما اگر می‌بینید در فرایند رشد کودک اختلالی وجود دارد حتما از یک  روانشناس کودک خوب کمک بگیرید. 

زمان مراجعه به روانشناس کودک با مشاهده دردهای فیزیکی کودک

یکی از دلایلی که نشان می‌دهد ممکن است نشان‌دهنده زمان مراجعه به روانشناس کودک باشد، افزایش دردهای جسمی بی‌دلیل است. ممکن است ببینید که کودک بیش از پیش از سردرد، معده‌درد یا مشکلات گوارشی شکایت می‌کند. اگر کودک مشکل سلامتی نداشته باشد، ممکن است این دردها ناشی از افزایش فشار و تنش روحی، اضطراب یا استرس باشد. بنابراین در صورتی که از نظر جسمی مشکلی وجود ندارد، حتما به یک روانشناس کودک خوب مراجعه کنید. 

عملکرد تحصیلی کودک کاهش یافته است

از دیگر نشانه های نیاز کودک به روانشناس این است که عملکرد تحصیلی کودک کاهش می‌یابد. ممکن است مشاهده کنید که کودک شوق رفتن به مدرسه را از دست داده یا تکالیف خود را به‌خوبی انجام نمی‌دهد. همچنین ممکن است از معلم و مربیان او بشنوید که کودک شما سر کلاس حواس‌پرتی می‌کند، زیاد حرف می‌زند یا بیشتر از قبل غیبت می‌کند. در این صورت بهتر است از یک روانشناس کودک حرفه‌ای کمک بگیرید تا بتوانید ریشه مشکل را پیدا کنید. 

عدم توجه و تمرکز در کودک افزایش یافته است

اگر می‌بینید که فرزندتان بی‌دقتی می‌کند یا بسیار حواس‌پرت است، ممکن است زمان مراجعه به روانشناس کودک باشد. برخی از کودکان سوالات امتحانی را جا می‌اندازند، جزئیات را نمی‌بینند یا توصیه‌های معلم و والدین را فراموش می‌کنند. این موارد می‌تواند به‌مرور روی عملکرد کودک تاثیرگذار باشد. 

از طرفی باید بگوییم که عدم تمرکز و توجه کافی به همراه فعالیت بسیار زیاد و بازیگوشی، می‌تواند از نشانه‌های بیش‌فعالی باشد. اگر این اختلال در کودکی درمان نشود، می‌تواند تا بزرگسالی ادامه پیدا کند و در این مسیر مشکلات بسیاری را برای فرد ایجاد کند. برای بهبود تمرکز و توجه کودک با توجه به تشخیص متخصص از روش‌های مختلفی مانند دارو درمانی، نوروفیدبک و یا بازی درمانی استفاده می‌شود. 

کودک احساس ناامیدی می‌کند

یکی از مهم ترین نشانه های نیاز به روانشناس کودک این است که فرزند شما امید خود را از دست داده است و احساس ناامیدی می‌کند. ممکن است کودک درباره آینده، خانواده، پیشرفت، یا هر موضوع دیگری ناامید شود و شوق خود را از دست بدهد. وجود افسردگی، استرس شدید یا اضطراب می‌تواند باعث افزایش ناامیدی در کودکان شود. در صورت مشاهده این نشانه‌ها باید بدانید که زمان مراجعه به روانشناس کودک فرا رسیده است.

کودک اعتماد به نفس خود را از دست داده است

از دیگر مواردی که نشان می‌دهد کودک به روانشناس نیاز دارد این است که عزت نفس و اعتماد به نفس خود را از دست داده است. ممکن است ببینید کودک نسبت به قبل خجالتی‌تر شده است، از حضور در جمع یا صحبت‌کردن می‌ترسد یا نمی‌تواند به‌راحتی افکار خود را بیان کند. کاهش اعتماد به نفس کودک می‌تواند ریشه‌های مختلفی داشته باشد که متخصص روانشناسی کودک باید آن را بررسی کند.

نگرانی و اضطراب شدید در کودک مشاهده می‌شود

کودکان نیز مانند بزرگسالان ممکن است به نگرانی‌هایی دچار شوند که راه حلی برای آن نداشته باشند. بسیاری از کودکان اضطراب را تجربه می‌کنند که ممکن است روی عملکرد روزمره آن‌ها اثرگذار باشد. اگر می‌بینید کودک بیش از پیش درباره موضوعات مختلف نگران است یا درباره موضوعات کوچک و بی‌اهمین بیش‌ازحد نگران می‌شود، بهتر است با یک روانشناس و مشاور کودک مشورت کنید. یادتان باشد که رها کردن اضطراب و نگرانی می‌تواند تاثیرات مخربی روی سلامت روان کودکان بگذارد. 

باید اشاره کنیم که در برخی موارد اضطراب کاملا طبیعی است. برای مثال کودک شش‌ماهه ممکن است هنگام جدا شدن از والدین خود اضطراب زیادی را تجربه کرده و گریه کند. در این مواقع والدین باید به کودک احساس امنیت بدهند. نشانه‌های اضطراب جدایی در کودکان معمولا تا سه‌سالگی کاهش پیدا می‌کند. اما اگر می‌بینید که اضطراب و تنش‌های روحی فرزندتان بسیار شدید است و منجر به نشانه‌هایی مثل تنگی نفس، تپش قلب، اختلال در عملکرد روزمره و عدم تمرکز می‌شود، حتما از بهترین روانشناس کودک در تهران کمک بگیرید.

کودک از دوستان و هم‌سالان خود فاصله می‌گیرد

ممکن است ببینید که کودک شوق و ذوق بازی‌کردن با دوستان یا حضور در جمع هم‌سالان را از دست داده است. منزوی‌شدن و فاصله‌گرفتن از اطرافیان یکی از مهم ترین نشانه های نیاز کودک به روانشناس است که باید به آن توجه داشته باشید. ممکن است کودک مورد آزار و اذیت یا قلدری قرار می‌گیرد یا کودکان دیگر او را مسخره می‌کنند. شاید کودک به دلیل نگرانی‌ها و افکار افسردگی خود میلی به حضور در جمع نداشته باشد، بنابراین در صورت مشاهده این مورد حتما از مشاور کودک کمک بگیرید.

فرزند شما فعالیت‌های مورد علاقه‌اش را انجام نمی‌دهد

اگر می‌بینید که کودک شما از بازی‌های مورد علاقه یا فعالیت‌های دلخواه خود مانند نقاشی‌کشیدن، دوچرخه‌سواری فاصله گرفته است، ممکن است این نشانه‌ای از یک مشکل باشد. کودکان ممکن است پس از تجربه‌های دشواری مانند جدایی والدین یا مهاجرت، مدتی از فعالیت‌هایی که قبلا دوست داشته‌اند، فاصله بگیرند یا ذوق انجام کارهای دلخواهشان را از دست بدهند. اگر کودک شما نیز این ویژگی را پیدا کرده، بهتر است به روانشناس کودکان مراجعه کنید.

 الگوی خواب و اشتهای کودک تغییر کرده است

یکی دیگر از نشانه های نیاز کودک به روانشناس این است که نسبت به قبل از خواب و الگوی غذا خوردن او تغییرات محسوسی مشاهده می‌کنید. ممکن است کودک نسبت به قبل کمتر یا بسیار بیشتر بخوابد. شاید ببینید که کودک تا نیمه‌های شب بیدار می‌ماند و در طول روز خواب‌آلوده است. همچنین ممکن است متوجه شوید که کودک چندین بار در طول شب از خواب بیدار می‌شود. بنابراین بهتر است از متخصص روانشناسی کودک کمک بگیرید.

تغییرات الگوی غذا و اشتهای کودک نیز یکی از مواردی است که باید به آن توجه داشته باشید. شاید ببینید که کودک بسیار بیشتر از قبل غذا می‌خورد یا اشتهای او بسیار کم شده است. در هر دو صورت بهتر است ریشه مشکل را پیدا کرده و برای برطرف کردن آن اقدام کنید. بنابراین توصیه می‌کنیم با مشاهده این نشانه ها زمان مراجعه به روانشناس کودک را به تعویق نیندازید.

کودک بسیار غمگین و ناراحت است

بسیاری از روانشناسان عقیده دارند که ناراحتی و غم شدید در کودک یکی از مهم‌ترین نشانه‌های نیاز فرزند شما به روانشناس است. اگر می‌بینید که کودک شادی قبل خود را ندارد یا چیزی او را خوشحال نمی‌کند، حتما از متخصص کمک بگیرید و ریشه‌های این مشکل را پیدا کنید. تغییرات شدید مانند تجربه مرگ یکی از نزدیکان، جدایی از عزیزان یا طلاق والدین می‌تواند روی وضعیت و سلامت روان کودک بسیار موثر باشد. بنابراین بهتر است در صورتی که ناراحتی و غم کودک را مشاهده کرده‌اید، به روانشناس بچه ها مراجعه کنید.

رفتارهای تکانشی در کودک مشاهده می‌شود

اگر می‌بینید که کودک به یک‌باره عصبانی می‌شود، چیزی را پرت می‌کند یا فریاد می‌زند، این علائم نشان‌دهنده وجود مشکلی در سلامت روان فرزندتان است. پرخاشگری، عصبانیت بیش‌ازحد و مکرر، لجبازی‌ و انجام رفتارهای قلدرانه می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد که روانشناس کودکان قادر به تشخیص آن است. 

پرخاشگری و بروز هیجاناتی مانند خشم در هر سن به شکل متفاوتی بروز پیدا می‌کند. برای مثال کودک نوپا اشیا را پرت می‌کند، خردسالان ممکن است هم‌بازی‌های خود را کتک بزنند یا نوجوانان ممکن است بدزبانی و سرکشی کنند. پرخاشگری در صورت عدم مدیریت صحیح می‌تواند تا بزرگسالی ادامه داشته باشد و روابط فرد را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین بهتر است در سنین پایین مدیریت خشم و رهایی از احساس تنفر را به کودک آموزش دهید.

فراموش نکنید که با یادگیری مهارت‌های مختلف فرزندپروری می‌توانید راحت‌تر ارتباط موثری با کودک داشته باشید. اگر فکر می‌کنید به‌تنهایی قادر به مدیریت خشم کودک و کاهش پرخاشگری او نیستید، حتما به یک روانشناس کودک حرفه‌ای مراجعه کنید. 

کودک مدام لجبازی می‌کند

باید بگوییم که سن دوسالگی معمولا سن لجبازی کودک است. او به‌مرور مدارا کردن را می‌آموزد و در حالت طبیعی تا ۵-۶ سالگی لجبازی او کاهش پیدا می‌کند. اگر این روند به‌درستی طی نشود و راه‌های برخورد با لجبازی در کودکان را یاد نگیرید، کودک در برقراری ارتباط با دیگران به‌خصوص بزرگسالان خود با مشکل مواجه می‌شود و توانایی مدیریت روابط خود را نخواهد داشت. بنابراین اگر می‌بینید که کودک به طور مکرر لجبازی می‌کند، حتما از یک متخصص روانشناسی کودک کمک بگیرید. 

کودک به خود آسیب می‌زند

از دیگر نشانه های نیاز کودک به روانشناس این است که می‌بینید کودک به خودش آسیب می‌زند. خودآزاری و آسیب‌زدن به خود بسیار اهمیت دارد و نباید هرگز از کنار آن ساده بگذرید. کودکانی که به خود آسیب می‌زنند ممکن است درگیر اختلال‌هایی مانند افسردگی، اضطراب یا اختلال‌های دیگر باشند که تشخیص آن‌ها به عهده متخصص است. بنابراین اگر می‌بینید که کودک از روی عمد خود را زخمی می‌کند یا بدن خود را خراش می‌اندازد، حتما با متخصص صحبت کنید. 

ترس در فرزندتان زیاد است

به طور کلی ترسیدن یکی از احساسات طبیعی در کودکان است. برای مثال ترس از موقعیت‌های جدید و افراد غریبه حدود ۶ یا ۷ ماهگی خود را نشان می‌دهد. کودک در سنین ۲ تا ۳ سالگی از تنهایی و تاریکی می‌ترسد و برخی از ترس‌های او تا ۵ سالگی ادامه پیدا می‌کند. کودک در سنین ۶ تا ۷ سالگی درباره مرگ و از دست دادن عزیزان و خانواده سوال می‌پرسد. 

بسیاری از ترس‌ها دراین بازه‌های زمانی طبیعی هستند، اما فراموش نکنید که در برخی از موارد ممکن است ترس بسیار شدید شده و منجر به دیدن کابوس یا اضطراب شود. ترس شدید در زمینه‌های مختلف می‌تواند در عملکرد کودک اختلال ایجاد کند. بنابراین اگر می‌بینید که شدت ترس فرزندتان زیاد است یا ترس‌های او طولانی شده است، حتما با یک فوق تخصص روانشناس کودک در تهران یا شهر خود مشورت کنید. 

چطور روانشناس کودک می‌تواند به فرزندم کمک کند؟

روانشناس کودک با کمک مشاهده نشانه‌ها، صحبت‌کردن با کودک و انجام مصاحبه‌های عمیق و دقیق علمی با نزدیکان کودک تلاش می‌کند تا مشکلات روانی کودک را کشف کند. همچنین با انجام انواع تست‌ها و آزمون‌های معتبر علمی سعی می‌کند تا ریشه مشکل را به‌طور دقیق پیدا کند. سوابق بیماری، رفتارهای گذشته و روند رشد کودک نیز می‌تواند در نتیجه نهایی بسیار موثر باشد. 

فوق تخصص روانشناس کودک با توجه به نتایج تست‌ها و مصاحبه‌ها مشکلات کودک را ریشه‌یابی می‌کند و سپس با توجه به سن، شدت مشکلات و شرایط شخصی کودک، برنامه درمانی منحصربه‌فردی را طراحی می‌کند. برنامه‌های درمانی با توجه به نوع و شدت اختلال متفاوت است و ممکن است شامل جلسه‌های مشاوره، بازی درمانی، دارو درمانی و درمان نوروفیدبک یا ترکیبی از آن‌ها باشد. کودک در روند درمان خود یاد می‌گیرد که احساسات و افکار خود را بهتر درک کند و راه‌های ساده‌تری برای بیان آن‌ها بیابد. 

سخن پایانی

کودکان نیز مانند بزرگسالان ممکن است به اختلال‌هایی دچار شوند و در مسیر رشد خود مشکلاتی را تجربه کنند. این چالش‌ها و اختلال‌ها روی رفتارهای کودک تاثیر آشکاری دارد و عملکرد روزمره، روابط و رفتارهای کودک را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بنابراین بهتر است والدین با دقت به رفتارهای فرزند خود توجه داشته باشند تا در صورت مشاهده رفتار خاصی بتوانند برای تشخیص مشکل و ریشه‌یابی آن به‌موقع اقدام کنند. یادتان باشد که هرگز از کنار تغییرات رفتاری، مشکلات جسمی و تغییر عملکرد روزمره فرزند خود بی‌اهمیت عبور نکنید.

بهتر است نشانه های نیاز کودک به روانشناس را در ذهن داشته باشید تا در صورت مشاهده آن‌ها بتوانید با متخصص روانشناسی کودکان مشورت کنید. در این مطلب سعی کردیم علائم نیاز به روانشناس کودک و مهم‌ترین نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک را مرور کنیم. سوالات و تجربه‌های خود را با ما در میان بگذارید.

سوالات متداول