جویدن ناخن را میتوان یک عادت تقریبا رایج بین بچهها دانست که در بسیاری از موارد والدین آن را نادیده میگیرند و به آن اهمیت نمیدهند. با این حال ناخن جویدن کودک میتواند نشانهای از یک چالش روانی یا عاطفی برای بچهها باشد. علتهای مختلفی برای ناخن جویدن کودکان وجود دارد که درک آنها بسیار اهمیت دارد. والدین با کشف دلایل اصلی ناخن جویدن کودک میتوانند اقدامات لازم را برای بهبود شرایط انجام دهند و رسیدگی بهموقعی داشته باشند. در این مطلب میخواهیم درباره دلایل ناخن جویدن کودکان صحبت کنیم و راه های بهبود و درمان این عارضه را مرور کنیم. برای آشنایی با این چالش کودکی با ما همراه باشید.
فهرست مطالب
مضرات ناخن جویدن کودک
بسیاری از والدین ممکن است به ناخن جویدن کودکان اهمیت زیادی ندهند و از کنار آن ساده عبور کنند. اما روانشناس کودک معتقد است که با این کار کودک با مشکلات مختلفی مواجه میشود که میتواند تاثیرات منفی کوتاهمدت و بلندمدتی روی سلامتی او داشته باشد.
- جویدن ناخن میتواند منجر به انتقال باکتریها و میکروبها به دهان شود و خطر ابتلا به عفونت را افزایش دهد.
- این عادت میتواند مشکلات دندانی مانند نامرتبی دندانها، آسیب به مینای دندان و تسریع فرسایش دندان ایجاد کند.
- جویدن ناخن کودکان در طولانیمدت میتواند باعث آسیب به بستر ناخن شده و به رشد غیرطبیعی ناخن و عفونت آنها منجر شود. همچنین امکان ایجاد عفونتهای پوستی، زخم و خراش در اطراف ناخن را افزایش میدهد.
- برخی از کودکان به دلیل این کار اعتماد به نفس پایینتری دارند و احساس خجالت میکنند.
- ناخنجویدن در کودکان ممکن است به یک عادت دائمی تبدیل شود و تا بزرگسالی همراه بام کودک بماند.
دلایل ناخن جویدن کودکان
حالا که با مضرات و مشکلات ناخن جویدن در کودکان آشنا شدید، باید بدانید که این عارضه به دلایل مختلفی اتفاق میافتد که درک این دلایل مهمترین قدم برای بهبود کودک است. در ادامه برخی از این علتها را بیان میکنیم.
اضطراب و استرس در کودکان
یکی از مهمترین علت های ناخن جویدن کودکان این است که آنها به دلیل اضطراب و استرس شدید با این کار به دنبال مکانیزم مقابلهای هستند تا نگرانیها و اضطرابهای خود را مدیریت کنند. بسیاری از کودکان به دلیل عصبیشدن یا خستگی بسیار، هنگام امتحانات یا فشارهای مختلف شروع به ناخنجویدن میکنند. بنابراین اضطراب در کودکان یکی از محرکهای اصلی ایجاد این عارضه است.
ترسها و تنشها
از دیگر دلایلی که منجر به ناخنجویدن کودک میشود، میتوان به ترسهای کودک اشاره کرد. تنشهای خانه، مشاجره والدین، جدایی یا وجود مشکلات متعدد میتواند روی کودک تاثیرات منفی داشته باشد و باعث ایجاد این عادت شود. همچنین ترس از تنبیه و کتکخوردن از والدین یا بچههای بزرگتر نیز میتواند در ایجاد این عادت نقش داشته باشد.
بیحوصلگی کودکان
شاید برایتان عجیب باشد، اما بسیاری از کودکان ممکن است به علت بیحوصلگی این کار را انجام دهند. برخی از آنها وقتی که درگیر فعالیت خاصی نیستند برای گذراندن وقت به ناخنجویدن روی میآورند.
ناخن جویدن کودکان برای تقلید از دیگران
کودکان بهخصوص در سن پایین به میزان زیادی از اطرافیان خود الگوبرداری میکنند. بنابراین اگر والدین، دوستان یا اطرافیان عادت ناخنجویدن را داشته باشند، ممکن است کودک از آنها تقلید کند.
کمالگرایی در کودکان
اختلالاتی مانند کمال گرایی در کودکان میتواند باعث ترس از شکست در آنها شود. همچنین نگرانی از انجام عالی کارها باعث شود که کودک برای فرار از ناراحتیهای خود شروع به جویدن ناخن کند.
تحریک حسی کودک
بعضی از بچهها ممکن است به دلیل حس لامسهای که از جویدن ناخن میگیرند، این کار را تکرار کنند، زیرا برای آنها رضایتبخش و آرامشدهنده است.
جلب توجه کودک
بسیاری از بچهها میخواهند با ناخن جویدن توجه والدین یا مربیان خود را جلب کنند. آنها برای اینکه مرکز توجه باشند این کار را تکرار میکنند. این مسئله برای والدینی که واکنشهای شدید نشان میدهند بیشتر اتفاق میافتد.
راه های درمان ناخن جویدن در کودکان
در برخی از موارد جویدن ناخن ممکن است موقتی باشد و با بهبود شرایط زندگی یا رشد کودک از بین برود. اما در بسیاری از مواقع کودک این عادت را ادامه میدهد که این میتواند بسیار آسیبزننده باشد. بنابراین در این موارد نیاز به مداخله و درمان حرفهای وجود دارد تا کودک بتواند این عادت را کنار بگذارد.
- رفتار درمانی: با رویکردهایی مانند درمان شناختی-رفتاری، درمانگر به کودک کمک میکند تا عواملی که باعث شروع ناخن جویدن میشود را پیدا کند. کودک با درک این عوامل میتواند درک بهتری از کارهای خود داشته باشد و روشهای دیگری را جایگزین کند.
- آموزش تغییر عادتها: در این روش درمانی کودک زمانی که میل به ناخن جویدن دارد، آن را با یک کار دیگر مانند فشار دادن توپ، گره کردن مشتها یا انجام کارهای دیگر جایگزین میکند.
- تکنیکهای ذهنآگاهی: درمانگر ممکن است به کودک کمک کند تا به ذهن و رفتارهای خود آگاهی بیشتری داشته باشد و رفتارهایی که منجر به جویدن ناخن میشود را زیر نظر بگیرد. درمانگر به بچهها کمک میکند تا راههای بهتری برای مدیریت اضطراب یا استرس پیدا کنند.
راهکارهای کاهش ناخن جویدن کودک برای والدین
در کنار درمانهای تخصصی برای ناخن جویدن کودکان، والدین نیز نقش مهمی در بهبود این رفتار دارند. راهکارهایی وجود دارد که به والدین کمک میکند تا عادتهای بهتری را جایگزین کنند و در این مسیر همراه کودک باشند.
محرکها ناخن جویدن کودکان را شناسایی کنید
مهمترین قدم برای ترک ناخن جویدن کودک این است که ابتدا دلایل آن را پیدا کنید. موقعیتها یا احساساتی که باعث این کار میشوند را پیدا کنید و به این مشکلات به صورت اساسی رسیدگی کنید.
ناخنها را مرتب کوتاه کنید
کوتاهکردن منظم ناخنها میتواند رضایت جویدن آنها را کمتر کند و خطر آسیب به ناخنها و انگشتان را کاهش دهد. همچنین میتوانید با کمک لاکهای ناخن مخصوص که طعم تلخی دارند، کودک را از این کار بازدارید.
رفتارهای جایگزین را تشویق کنید
با کمک اسباببازیها یا کارهای دیگر سعی کنید دستهای کودک را مشغول نگه دارید. فیجتها و ابزارهایی مانند اسپینر، سفال یا خمیر بازی میتوانید تا حد زیادی استرس کودک را کاهش دهید. همچنین میتوانید به کودک کمک کنید که هر زمانی که خواست ناخن بجود، یک کار دیگر را جایگزین کند.
محیط آرامشبخش ایجاد کنید
سعی کنید تنشها را در خانه کاهش دهید. هرگز در برابر کودک با همسر یا سایر فرزندان مشاجره نکنید. فضای خانه را آرام نگه دارید تا کودک آرامش بیشتری داشته باشد. میتوانید کارهای آرامشبخشی مانند مطالعه، درست کردن کاردستی، نقاشی یا بازیهای مورد علاقه کودک را انجام دهید. رعایت کردن این موارد به میزان زیادی اضطراب کودک را کاهش میدهد و همچنین در کاهش استرس کودکان موثر است.
رفتارهای مثبت را تقویت کنید
اگر میبینید که کودک برای ترک جویدن ناخن تلاش میکند، حتما کارهای او را تحسین کرده و از تلاشهایش قدردانی کنید. به پیشرفتهای کودک پاداش دهید تا او انگیزه برای ادامهدادن و ترک این عادت را پیدا کند.
سخن پایانی
ناخن جویدن در بسیاری از کودکان مشاهده میشود و باید بدانید که بسیاری از موارد آن قابل درمان و بهبود است. نکته مهم این است که اضطراب و استرس، رفتارهای والدین در خانه، ترسها و تنشهای خانوادگی میتوانند در ایجاد این عادت نقش مهمی داشته باشند. بنابراین شما باید ابتدا دلیل ناخن جویدن کودکان را پیدا کنید و برای بهبود آن از روانشناس کودک کمک بگیرید. کلینیک دکتر ساداتی با بهرهگیری از درمانگران و متخصصان حرفهای مسیر آسانی را برای شما و فرزندتان طراحی میکند تا بتوانید کیفیت زندگی و سلامت روان خود را ارتقا دهید.
دیدگاهتان را بنویسید