بدون شک این عصر را میتوان عصر شبکههای اجتماعی دانست. بخش زیادی از ارتباطات ما در فضای مجازی شکل میگیرد. بسیاری از ما حتی خریدها، نیازها و سوالات خود را از طریق فضای مجازی جستجو میکنیم. با همهگیری کرونا و رواج کلاسهای آنلاین، فضا برای استفاده کودکان از این شبکهها بیشتر فراهم شده است. اکنون باید بپرسیم که مسئولیت ما در برابر رابطه کودکان و فضای مجازی چیست؟ چه راههایی وجود دارد که از کودکان در شبکه های اجتماعی محافظت کنیم؟ اگر شما هم نگران این موضوع هستید، با ما همراه باشید.
فهرست مطالب
شبکه های اجتماعی چگونه بر کودک تاثیر میگذارند؟
بسیاری از برنامههای فضای مجازی قوانینی دارند که کودکان زیر ۱۳ سال نباید در آنها عضو شوند. اما بسیاری از کودکان پایینتر از این سن به اینترنت و بهخصوص شبکههای اجتماعی دسترسی دارند. بنابراین اینجا است که مسئولیت والدین سنگینتر و مهمتر میشود. اگر کودک شما به شبکههای اجتماعی دسترسی دارد یا علاقه دارد که در فضای مجازی بچرخد، باید درباره این فضا با او صحبت کنید و همچنین قوانین استفاده از آن را به او آموزش دهید. به او بگویید که فضای مجازی هیچگاه تصویر دقیقی از زندگی یک فرد را نشان نمیدهند.
یادتان باشد که شبکههای اجتماعی زمینه را برای مقایسه خودمان با دیگران فراهم میکنند. روانشناس کودک تاکید دارد که افراد فقط بخشی از زندگی خود را که دوست دارند، به نمایش میگذارند. همه ما چیزی را با دیگران به اشتراک میگذاریم که تمایل داریم آنها ببینند. کودک باید نحوه روبهرو شدن با حجم وسیعی از اطلاعات را یاد بگیرد تا بتواند در این فضا رفتار مناسبی داشته باشد و آسیب نبیند.
تاثیر شبکههای اجتماعی بر کودکان
هنوز مطالعات کمی درباره تاثیر رسانهها و شبکه های اجتماعی بر کودکان وجود دارد، اما تحقیقات مختلف نشان میدهد که کودکان کمتر از ۱۱ سال که از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند، ممکن است بیشتر از سایر کودکان دچار مشکلات رفتارهای دیجیتال شوند. آنها ممکن است دوستانی پیدا کنند که فقط آنلاین هستند. همچنین ممکن است به سایتهایی راه پیدا کنند که مناسب سن آنها نباشد. از طرفی کودکانی که زمان زیادی از روز خود را در شبکههای اجتماعی و فضای مجازی سپری میکنند، ممکن است بیشتر در معرض تعرض و آزار آنلاین قرار بگیرند.
کارشناسان روانشناسی کودک معتقد هستند که محدود کردن زمان استفاده کودک از شبکه های اجتماعی و نظارت والدین میتواند برخی از اثرات منفی این شبکهها را در سنین پایین کاهش دهد. باید بدانید که استفاده بیشازحد از رسانههای اجتماعی میتواند اختلالاتی را در رفتار کودکان پدید آورد یا بعضی از آنها را تشدید کند. اگر کودکان در شبکه های اجتماعی زمان زیادی را صرف کند، ممکن است تغییرات رفتاری پیدا کنند مانند:
- افزایش تحریکپذیری
- افزایش اضطراب
- کاهش عزت نفس و اعتماد به نفس
- مقایسه خود با دیگران و خود تحقیری
- انجامندادن تکالیف و کاهش عملکرد تحصیلی
یادتان باشد که هرچه کودک در فضای مجازی بیشتر غرق شود، نظارت بر او و مدیریت زمان استفاده از دستگاههای دیجیتال دشوارتر میشود و در موارد شدیدتر کودک را به سمت لجبازی و پرخاشگری پیش میبرد.
اگر شما هم با پرخاشگری کودک خود روبهرو شدهاید، نحوه برخورد با کودک پرخاشگر را بخوانید.
خطرات شبکه های اجتماعی برای کودکان
یکی از مهمترین وظایف شما بهعنوان والدین این است که از خطراتی که کودکان در شبکه های اجتماعی را تهدید میکند، آگاه باشید. کودکان در سنین پایینتر ممکن است نتوانند موقعیتهای خطرناک و مضر را تشخیص دهند و دلیل خطر آنها را بفهمند. به همین دلیل ممکن است ندانسته خود را در معرض خطرات مختلف قرار دهند. بعضی از خطرات شبکه های اجتماعی برای کودکان عبارتاند از:
- به اشتراک گذاشتن اطلاعات شخصی و خصوصی
- کشیدهشدن به سمت رفتارهای نامناسب
- وجود تهدیدات کلاهبرداری اینترنتی
- وجود خطرات آزار و زورگویی آنلاین
راه های حفاظت از کودکان در شبکه های اجتماعی
فضای مجازی و شبکههای اجتماعی این روزها مهمترین راههای ارتباطی ما به شمار میروند. این شبکهها میتوانند تاثیرات مثبتی برای کودکان داشته باشند و در یادگیری نحوه برقراری ارتباط با دیگران به آنها کمک کنند. همچنین میتوانند دایره روابط خود و مهارتهای اجتماعی خود را با کمک رسانههای اجتماعی گسترش دهند. البته یادتان باشد که این شبکهها هیچوقت جای روابط واقعی را نمیگیرند و به میزان محدودی میتوانند موثر باشند.
اگر میخواهید با حضور کودکان در شبکه های اجتماعی موافقت کنید، بهتر است قبل از آن درباره این رسانهها و انتظارات خود با کودک صحبت کنید. در ادامه راههایی را بیان میکنیم که میتواند به استفاده بهتر از شبکه های اجتماعی منجر شود.
از آمادگی کودک برای حضور در فضای مجازی مطمئن شوید
مهمترین قدم این است که ببینید آیا کودک شما آمادگی حضور در این فضا را دارد یا خیر. حتی اگر سن فرزند شما به حد کافی رسیده باشد، ممکن است برای پیوستن به شبکههای اجتماعی آمادگی لازم را نداشته باشد. شما باید درک مناسبی از سطح بلوغ کودک خود و نحوه تعامل او با دیگران داشته باشید. میتوانید یک دوره آزمایشی کوتاه اجازه دهید تا کودک در شبکه های اجتماعی عضو شود. شما باید انتظارات خود و قوانین استفاده از فضای مجازی را برای کودکتان مشخص کنید.
با کودک خود درباره شبکههای اجتماعی صحبت کنید
مهم است که با فرزندان خود گفتوگوی صادقانه، امن و راحتی داشته باشید. درباره رسانههای اجتماعی و راههای استفاده از آن با او حرف بزنید. از آنها بپرسید که دوست دارند برای چه کارهایی از شبکههای اجتماعی استفاده کنند. به فرزندانتان یاد بدهید که شبکههای اجتماعی خطراتی دارد و سعی کنید متناسب با سن و روحیه آنها درباره این خطرات و نحوه برخورد کودک صحبت کنید.
بر نحوه استفاده کودک از فضای مجازی نظارت کنید
شما باید بدانید که کودک زمان خود را در شبکههای اجتماعی چگونه میگذراند. بهتر است بدانید که از چه برنامهها و وبسایتهایی استفاده میکند. برای این کار میتوانید با کمک برنامههای مختلف فعالیت مجازی کودکان را زیر نظر بگیرید و در صورت بروز مشکل، از روانشناس کودک کمک بگیرید.
زمان استفاده از شبکه های اجتماعی را محدود کنید
یکی از مهمترین کارها برای کودکان در شبکه های اجتماعی این است که زمان تماشای تلویزیون و نیز گشتوگذار در شبکههای اجتماعی را برای آنها محدود کنید. این کار به شما کمک میکند تا فعالیتهای بدنی کودک و نیز تعاملات او را در دنیای واقعی بهبود دهید. بنابراین با همکاری کودک یک بازه مشخص یا زمان معینی را برای استفاده از شبکههای اجتماعی اختصاص دهید.
برای کودکان خود الگوی مناسبی باشید
بدون شک شما از کودکان انتظار دارید تا رفتار مناسبی در شبکههای اجتماعی داشته باشند و زمان خود را در آن هدر ندهند. اگر کودک ببیند که شما زمان زیادی از روز را در فضای مجازی سپری میکنید، مطمئنا به حرفهای شما گوش نمیکند. یادتان باشد که کودک رفتارهای شما را میبیند و از آنها یاد میگیرد. پس اگر میخواهید کودکان در شبکه های اجتماعی رفتار درستی داشته باشند، در قدم اول خودتان برای آنها الگوی مناسبی باشید.
این مطلب را هم بخوانید: پاداش و تنبیه کودکان
سخن پایانی؛ از کودکان دربرابر شبکههای اجتماعی محافظت کنید
بچهها در طی دوران کودکی خود در معرض احساسات و اطلاعات جدید قرار میگیرند و مهارتهای مختلفی را میآموزند. به همین دلیل والدین و سرپرستان کودک وظیفه دارند که از آنها در برابر خطرات و تهدیدات مختلف مراقبت کنند. شبکههای اجتماعی این روزها جزو جدانشدنی زندگی بسیاری از خانوادهها شدهاند. به همین دلیل والدین باید با کمک راهکارهای مناسب و مشاورهگرفتن از متخصص، رویارویی با این فضا را به کودکان خود آموزش دهند.
در این مطلب سعی کردیم درباره حضور کودکان در شبکه های اجتماعی صحبت کنیم و مزایا و معایب فضای مجازی را بیان کنیم. شما چگونه بر حضور کودک در فضای مجازی نظارت میکنید؟ تجربهها و سوالات خود را با ما به اشتراک بگذارید.
دیدگاهتان را بنویسید